SURXONDARYO VILOYATIDA AGROSANOAT KLASTERLARINI RIVOJLANTIRISHNING EKOLOGIK-GEOGRAFIK MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
Surxondaryo vohasi, agrosanoat klasterlari, geoekologik monitoring, tuproq degradatsiyasi, transchegaraviy gidrologiya, choʻllanish indekslari, GAT-modellashtirish, barqaror tabiatdan foydalanish.Abstract
Ushbu maqolada xalqaro va respublika miqyosidagi ilmiy tadqiqotlar hamda OAK talablariga muvofiq, Surxondaryo viloyatida agrosanoat klasterlarini rivojlantirishning ekologik-geografik qonuniyatlari va landshaft-meliorativ muammolari tahlil qilingan. Tadqiqotda voha ekotizimining agro-iqlimiy transformatsiyasi, Toʻpalang, Sherobod va Surxondaryo daryolari havzalaridagi transchegaraviy gidrologik inqirozlar hamda tuproq degradatsiyasining fazoviy koʻrsatkichlari geoekologik modellashtirish asosida baholangan. Klaster tizimini hududiy tashkil etishda yashil iqtisodiyot texnologiyalari va raqamli geoaxborot tizimlarini (GAT) qoʻllash orqali agrar-geografik muhit barqarorligini taʼminlash choralarining ilmiy-geografik asoslari ishlab chiqilgan.
References
1.Mirzayev, A. A., & Rahmonov, N. R. (2024). Geoecological monitoring of irrigated soils of the Surkhandarya oasis using remote sensing data. Uzbekistan Geographical Journal, 14(2), 45-52. (OAK nashri).
2.Li, X., & Wang, J. (2023). Climate change impacts on water resource dynamics and arid agricultural ecosystems in Central Asia. Journal of Arid Environments, 209, 104-115. (Scopus / Web of Science).
3.Tojiyev, R., & Xayrullayeva, M. (2025). Geografik axborot tizimlari (GAT) yordamida Surxondaryo viloyati tuproqlarining shoʻrlanish dinamikasini xaritalashtirish. Oʻzbekiston Yer resurslari va geodeziya jurnali, 3(1), 18-26.
4.Schulz, E., & Giese, E. (2022). Agricultural clusters and sustainable land management along the Amudarya River Basin: Eco-geographical constraints. Environmental Management and Regional Development, 38(4), 312-327. (International Academic Press).
5.Oʻzbekiston Respublikasi Davlat ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi hisoboti. (2025). Surxondaryo viloyatining geoekologik holati va tabiiy resurslardan foydalanish tahlili. Toshkent.
6.Surxondaryo viloyati statistika boshqarmasining yillik tahliliy hisobotlari (www.surxondaryo.stat.uz).
7.Soliyev A. Oʻzbekiston iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi. — Toshkent, 2014.
8.Asanov G.R. Hududiy ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar shakllanishi muammolari. — Toshkent: Universitet, 2019.
