JAHON BOZORIDA NARXLAR OʻZGARISHINING OʻZBEKISTON IQTISODIYOTIGA TAʼSIRI
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
jahon bozori, narx konʼyunkturasi, oltin eksporti, savdo shartlari, narx va hajm omillari, pul oʻtkazmalari, savdo taqchilligi, iqtisodiy diversifikatsiya.Abstract
Oʻzbekiston iqtisodiyoti soʻnggi yillarda barqaror yuqori surʼatlar bilan oʻsmoqda: yalpi ichki mahsulot 2024-yilda 6,5 %, 2025-yilda 6,7 % ga ortgan [1]. Biroq bu oʻsishning muhim qismi ichki tarkibiy oʻzgarishlar bilan emas, tashqi narx konʼyunkturasi bilan bogʻliq. 2025-yilda mamlakat tashqi savdo aylanmasi 81,2 mlrd AQSh dollariga yetdi (+20,7 %), eksport 33,8 mlrd dollarni (+24 %), import esa 47,3 mlrd dollarni (+18,5 %) tashkil etdi; savdo taqchilligi 13,5 mlrd dollarga teng boʻldi [2]. Eksportning 29,3 % i — 9,9 mlrd dollari oltin hissasiga toʻgʻri keladi, bu tarixdagi eng yuqori koʻrsatkich [2]. Bunday tarkib iqtisodiyotni jahon narxlari tebranishiga oʻta sezgir qilib qoʻyadi, shu sababli narx omilining haqiqiy hissasini miqdoriy baholash dolzarb vazifa hisoblanadi.
References
1. EBRD. Transition Report 2025–26: Uzbekistan. Country assessment. — London: European Bank for Reconstruction and Development, 2025. — URL: https://www.ebrd.com/transition-report
2. Oʻzbekistonning tashqi savdo aylanmasi 2025-yilda 81 mlrd dollardan oshdi; oltin eksporti rekord darajaga yetdi // Kun.uz. — 2026. — URL: https://kun.uz/en/18273717
3. Record Gold Price Ends 2025 Up 65 %, Silver Jumps 144 % // BullionVault Gold News. — 2025. — URL: https://www.bullionvault.com/gold-news/gold-price-news/gold-silver-2025-record-price-123120251
4. Remittances to Uzbekistan jump 27 % to $18.9 bn in 2025 // Kun.uz. — 2026. — URL: https://kun.uz/en/news/2026/01/29/remittances-to-uzbekistan-jump-27-to-189bn-in-2025
5. IMF. Executive Board Concludes 2025 Article IV Consultation with the Republic of Uzbekistan. Press Release № 25/206. — Washington: International Monetary Fund, 2025.
