MA’LUMOTLAR BAZASI XAVFSIZLIGI. BAJARILADIGAN ISHGA ASOSLANGAN XAVFSIZLIK MODELI.
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18888815Keywords:
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi, axborot xavfsizligi, konfidensiallik, ma’lumotlar yaxlitligi, ma’lumotlar mavjudligi, subyekt–obyekt modeli, kirish nazorati, ixtiyoriy boshqaruv (DAC), majburiy boshqaruv (MAC), bajariladigan ishga asoslangan xavfsizlik modeli, tranzaksiyalar xavfsizligi, autentifikatsiya, shifrlash texnologiyalari, xavfsizlik monitoringi, rollarga asoslangan kirish nazorati (RBAC).Abstract
Ushbu maqolada ma’lumotlar bazasi xavfsizligi masalalari ko’rib chiqiladi va bajariladigan ishga asoslangan xavfsizlik modelini tahlil qilinadi. Maqolada axborot resurslarining himoyalanishi, ularni ruxsatsiz foydalanishdan, o’zgartirishdan va yo’q qilinishdan himoya qilish prinsiplari yoritiladi. Shuningdek, ma’lumotlardan foydalanishni boshqarishning ixtiyoriy va majburiy usullari, foydalanuvchi va obyektlar o’rtasidagi munosabatlar, tranzaksiyalarni xavfsiz amalga oshirish mexanizmlari ko’riladi. Bajarilgan ishga asoslangan model ma’lumotlar bazasining turli darajadagi foydalauchilari tomonidan ishlatilishini nazorat qiladi va ma’lumotlar yaxlitligini ta’minlaydi. Maqola zamonaviy ma’lumotlar bazasi boshqaruv tizimlarida xavfsizlikni tashkil etishning amaliy jihatalri va tizimdagi subyekt-obyekt munosabatlarini yoritiladi.
References
Abdumutaliyev, A., Nemadjonov, F., & Ismailov, A. (2024, October). KONTEYNERLAR BILAN ISHLAYDIGAN ALGORITMLAR. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON ADVANCE SCIENCE AND TECHNOLOGY (Vol. 1, No. 10, pp. 32-38).
Ismoilov, A., Hamidov, M., & Sodiqov, N. (2025). PYTHON DASTURLASH TILIDA FAYLLAR BILAN ISHLASH. Академические исследования в современной науке, 4(12), 29-34.
Serobiddinova, M., & Ismailov, A. (2024, December). ALGORITMLARNI TAHLIL QILISHNING NAZARIY VA AMALIY JIHATLARI. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON INTERDISCIPLINARY SCIENCE (Vol. 1, No. 12, pp. 339-344).
Ne’matov, D., Sodiqov, Q., & Ismoilov, A. (2024, October). STANDART ALGORITIMLAR. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON ADVANCE SCIENCE AND TECHNOLOGY (Vol. 1, No. 10, pp. 54-58).
Umarjanov, S., Choriyev, M., & Ismailov, A. (2024, October). STL KUTUBXONALARI. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON ADVANCE SCIENCE AND TECHNOLOGY (Vol. 1, No. 10, pp. 46-53).
Tursunov, Z., To‘ychiyev, B., & SH, I. A. (2024, October). KOMPONENTA TUSHUNCHASI VA XUSUSIYATLARI. In INTERNATIONAL CONFERENCE ON ADVANCE SCIENCE AND TECHNOLOGY (Vol. 1, No. 10, pp. 39-45).
