ÒSIMLIK HOMASHYOLARIDAN ANTIHYPERTENSIVE VOSITALAR SIFATIDA FOYDALANISH: 2025 YILGACHA AN'ANAVIY TIBBIYOT VA KLINIK FARMAKALOGIYADAN INTEGRAL NUQATI NAZARLAR

Authors

  • Sarvinozbegim Mamazokirova Qòqon Universiteti Andijon filiali Tibbiyot fakulteti Davolash ishi yònalishi 3-bosqich 302-guruh talabasi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18373130

Keywords:

Arterial gipertenziya Antihipertenziv vositalar, Dorivor o‘simliklar, O‘simlik homashyosi, An’anaviy tibbiyot, Klinik farmakologiya, Fitopreparatlar, Biologik faol moddalar, Dalillarga asoslangan tibbiyot, Integrativ yondashuv.

Abstract

Arterial gipertenziya yurak-qon tomir kasalliklari orasida yetakchi xavf omillaridan biri bo‘lib, uni davolash va oldini olishda xavfsiz hamda samarali vositalarga ehtiyoj ortib bormoqda. Ushbu maqolada o‘simlik homashyolaridan antihipertenziv vositalar sifatida foydalanish masalasi 2025 yilgacha bo‘lgan ilmiy manbalar asosida, an’anaviy tibbiyot tajribasi va klinik farmakologiya yondashuvlarining integral nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Sharq va xalq tabobatida keng qo‘llanilgan do‘lana (Crataegus spp.), sarimsoq (Allium sativum), qizilmiya (Glycyrrhiza glabra), yalpiz, melissa, arnika va boshqa dorivor o‘simliklarning qon bosimini pasaytiruvchi mexanizmlari, ularning biologik faol moddalari (flavonoidlar, alkaloidlar, saponinlar, fenolik birikmalar) hamda farmakodinamik va farmakokinetik xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, preklinik va klinik tadqiqotlar natijalari asosida ushbu o‘simlik preparatlarining samaradorligi, xavfsizligi, dori-dori o‘zaro ta’sirlari va standartlashtirish muammolari muhokama qilinadi. Maqola an’anaviy bilimlarni zamonaviy dalillarga asoslangan tibbiyot bilan uyg‘unlashtirish orqali yangi fitopreparatlar yaratish va gipertenziyani kompleks davolashda o‘simlik homashyolaridan oqilona foydalanish istiqbollarini asoslab beradi.

References

World Health Organization. Hypertension. Geneva: WHO; 2023.

Messerli F.H., Williams B., Ritz E. Essential hypertension. The Lancet. 2007;370(9587):591–603.

Kaplan N.M., Victor R.G. Kaplan’s Clinical Hypertension. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2015.

Houston M.C. The role of nutrition, nutraceuticals, vitamins, antioxidants, and minerals in the prevention and treatment of hypertension. Alternative Therapies in Health and Medicine. 2013;19(1):32–49.

Ernst E. Herbal medicines in the treatment of cardiovascular disease. Pharmacological Research. 2005;52(5):391–397.

Ried K., Toben C., Fakler P. Effect of garlic on serum lipids: an updated meta-analysis. Nutrition Reviews. 2013;71(5):282–299.

Tsi D., Tan B.K. Cardiovascular pharmacology of Crataegus species. Journal of Cardiovascular Pharmacology. 1996;28(2):157–162.

Izzo A.A., Ernst E. Interactions between herbal medicines and prescribed drugs: a systematic review. Drugs. 2009;69(13):1777–1798.

European Medicines Agency (EMA). Assessment report on Crataegus spp. London; 2016.

Barnes J., Anderson L.A., Phillipson J.D. Herbal Medicines. 3rd ed. London: Pharmaceutical Press; 2007

Downloads

Published

2026-01-26

How to Cite

Mamazokirova, S. (2026). ÒSIMLIK HOMASHYOLARIDAN ANTIHYPERTENSIVE VOSITALAR SIFATIDA FOYDALANISH: 2025 YILGACHA AN’ANAVIY TIBBIYOT VA KLINIK FARMAKALOGIYADAN INTEGRAL NUQATI NAZARLAR. Solution of Social Problems in Management and Economy, 5(1), 79-84. https://doi.org/10.5281/zenodo.18373130