CHANG VA AEROZOL ZARRACHALARINING MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA BRONXIAL KASALLIKLAR SHAKLLANISHIDAGI ROLI.
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18322510Keywords:
Atmosfera changi, aerozol zarrachalari, PM2.5, PM10, bronxial kasalliklar, bronxit, bronxial astma, maktabgacha yosh, nafas yo‘llari, ekologik omillarAbstract
Ushbu ilmiy tezisda atmosfera havosida uchraydigan chang va aerozol zarrachalarining maktabgacha yoshdagi bolalarda bronxial kasalliklar, xususan bronxit va bronxial astma shakllanishiga ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Aerozol zarrachalarining fizik-kimyoviy xususiyatlari, ularning nafas yo‘llariga kirib borish mexanizmlari hamda bolalar organizmining anatomik-fiziologik o‘ziga xosliklari yoritiladi. Tadqiqotlarda aniqlangan epidemiologik va klinik natijalar asosida chang va mayda dispers aerozollarning bronxial yallig‘lanish jarayonlarini kuchaytirishi, immun javobni susaytirishi va allergik reaksiyalarni qo‘zg‘atishi ilmiy asosda ko‘rsatib beriladi.
References
World Health Organization. Air Pollution and Child Health. Geneva, 2018, 12–18-betlar.
Brook R.D. et al. Air Pollution and Cardiopulmonary Disease. Circulation, 2010, 45–52-betlar.
Pope C.A. Particulate Matter Air Pollution. Journal of the Air & Waste Management Association, 2015, 78–85-betlar.
European Respiratory Society. Air Quality and Lung Health. ERS Report, 2019, 30–37-betlar.
Kim K.H. Aerosol Characteristics and Health Effects. Environment International, 2015, 101–109-betlar.
Dockery D.W. Health Effects of Fine Particles. Environmental Health Perspectives, 2009, 130–138-betlar.
Gauderman W.J. Childhood Asthma and Air Pollution. The Lancet, 2015, 98–105-betlar.
Schwartz J. PM10 and Respiratory Health. American Journal of Respiratory Medicine, 2012, 55–61-betlar.
Salvi S. Mechanisms of Particulate Matter Toxicity. Clinical Pulmonary Medicine, 2017, 210–217-betlar.
Kelly F.J. Oxidative Stress and Air Pollution. Toxicology, 2011, 76–83-betlar.
Pinkerton K.E. Children’s Respiratory Health. Pediatric Pulmonology, 2016, 44–50-betlar.
WHO. Ambient Air Pollution Database. Geneva, 2021, 22–27-betlar.