ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРИНИНГ МАХСУС ВА ВИКТИМОЛОГИК ПРОФИЛАКТИКАСИ.
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
Вояга етмаганлар, махсус профилактика, виктимологик профилактика, виктимизация, девиант хулқ-атвор, назоратсизлик, идоралараро ҳамкорлик, ювенал адлия, рақамли криминология, виртуал муҳит, латентлик, инспектор-психолог.Abstract
Мазкур мақолада вояга етмаганлар ҳуқуқбузарликларининг махсус ва виктимологик профилактикасини ташкил этишнинг назарий-ҳуқуқий асослари ҳамда ушбу соҳанинг бугунги кундаги долзарблиги тизимли таҳлил қилинган. Тадқиқот давомида миллий ва хорижий криминолог олимларнинг илмий қарашлари ҳамда диссертация ишлари ўрганилиб, вояга етмаганлар ўртасидаги жиноятчиликнинг олдини олишда нафақат ҳуқуқбузар шахсга нисбатан махсус таъсир кўрсатиш, балки потенциал жабрланувчининг виктимлик даражасини пасайтириш масалалари ёритилган. Глобаллашув ва рақамли технологиялар асрида вояга етмаганлар профилактикаси тизимини такомиллаштириш мақсадида муаллиф томонидан «Ижтимоий-хавфли оилавий ва виртуал муҳит интеграциялашган харитаси» электрон тизимини жорий этиш, «Ювенал виктимологик реабилитация ва ҳимоя марказлари» тармоғини ташкил этиш ҳамда соҳа ходимлари учун «Рақамли ювенал криминология ва виктимология» қўшма тренинг дастурини йўлга қўйиш каби амалий таклифлар илгари сурилган.
References
1. Р.Назарова. Вояга етмаганлар ҳуқуқбузарлигининг профилактикасида оиланинг ўрни// / International conference on innovative development of education 2022/13. Vol. 1 No. 13 (2022).
2. Б.Э. Бердиалиев. Ота-оналарнинг кўпи болани қандай тарбиялашни билмайди». ИИВ расмийси — вояга етмаганлар жиноятчилиги ҳақида. Газета. Уз.
3. Ashurova Nilufar Oktamovna.Zenodo. Вояга етмаганларни жиноий тажовузлардан ҳимоя қилиш соҳасидаги жиноий-ҳуқуқий сиёсат тенденциялари // EJAR. 2024. №11. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/voyaga-etmaganlarni-zhinoiy-tazhovuzlardan-imoya-ilish-so-asidagi-zhinoiy-u-u-iy-siyosat-tendentsiyalari (дата обращения: 09.06.2026).
4. И.Ф. Зоирова. Вояга етмаганлар виктимологияси: келиб чиқиш сабаблари, муаммо ва ҳуқуқий ечимлар. Магистрлик диссертация. 2022 йил.
5. Ўзбекистон Республикаси қонуни, “Вояга етмаганлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тизими такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартиришлар киритиш ҳақида” 06.02.2025 йилдаги ўрқ-1024-сон.
6. И.Ф. Зоирова. Вояга етмаганлар виктимологияси: келиб чиқиш сабаблари, муаммо ва ҳуқуқий ечимлар. Магистрлик диссертация. 2022 йил.
7. Нарзиев Озодбек Тўлқин ўғли, Ниматов Шерзод Ниматжонович. Вояга етмаганлар ўртасида назоратсизлик ва ҳуқуқбузарликлар профилактикасини ташкил этишнинг аҳамияти // CAJMRMS. 2025. №4.
8. Пиримов Сарвар Жасур Ўғли, Ниматов Шерзод Ниматжонович. Вояга етмаганлар томонидан содир этилаётган ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга оширишда ички ишлар органларида ҳамкорлик масаласи // CAJMRMS. 2025. №2-2
