SURUNKALI GASTRITDA ATROFIYA VA METAPLAZIYA: HELICOBACTER PYLORI BILAN BOG‘LIQLIK
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18532333Keywords:
Surunkali gastrit, atrofik gastrit, intestinal metaplaziya, Helicobacter pylori, oshqozon shilliq qavati, yallig‘lanish infiltratiyasi, glandular strukturasi, patogenez, adenokarsinoma xavfi, profilaktikaAbstract
Surunkali gastrit — bu oshqozon shilliq qavatining uzoq muddatli surunkali yallig‘lanishi bo‘lib, u atrofik o‘zgarishlar va intestinal metaplaziyaning rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Ushbu maqolada surunkali gastritda atrofik jarayonlar, metaplaziya va ularning Helicobacter pylori infektsiyasi bilan bog‘liqligi keng qamrovli tarzda tahlil qilinadi. Surunkali gastritning morfologik o‘zgarishlari oshqozon shilliq qavatining glandular strukturasida kamayish, lamina propriyada yallig‘lanish infiltratiyasi va epiteliyda metaplastik o‘zgarishlar bilan namoyon bo‘ladi. H. pylori infektsiyasi ushbu jarayonning asosiy etiologik faktori sifatida tan olinadi, u shilliq qavatda uzoq muddatli yallig‘lanish, oksintik va antral zonalarda atrofiyani kuchaytirish va intestinal tip metaplaziyani rag‘batlantirishga olib keladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, surunkali gastritda H. pylori bilan bog‘liq atrofik va metaplastik o‘zgarishlar oshqozon adenokarsinomasiga aylanish xavfini sezilarli darajada oshiradi. Shu sababli, surunkali gastritni erta aniqlash, H. pylori infektsiyasini davolash va atrofik-metaplastik jarayonlarni monitoring qilish profilaktik va prognostik jihatdan muhim hisoblanadi. Maqolada surunkali gastritning morfologik asoslari, patogenetik mexanizmlar, H. pylori bilan bog‘liqligi va klinik ahamiyati ilmiy asosda yoritiladi.
References
Marshall B., Warren J. R. Unidentified curved bacilli in the stomach of patients with gastritis and peptic ulceration. Lancet. 1984;1:1311–1315.
Correa P. Helicobacter pylori and gastric carcinogenesis. American Journal of Pathology. 1992;140:125–134.
Sipponen P., Price A. B. The Sydney System for classification of gastritis 20 years later. Lancet. 2002;359:173–178.
El-Zimaity H. M. T., et al. Histopathology of Helicobacter pylori infection: diagnostic and prognostic significance. Histopathology. 2001;38:403–413.
Вахитов А.А., Турсунов Б.Х. Surunkali gastrit va Helicobacter pylori infektsiyasi. Тошкент: Tibbiyot nashriyoti, 2016; 34–58.
Graham D. Y., et al. Helicobacter pylori infection in the pathogenesis of gastritis, peptic ulcer, and gastric cancer. Gastroenterology. 1991;100:310–320.
Dixon M. F., et al. Classification and grading of gastritis: the updated Sydney system. American Journal of Surgical Pathology. 1996;20:1161–1181.
Kusters J. G., van Vliet A. H. M., Kuipers E. J. Pathogenesis of Helicobacter pylori infection. Clinical Microbiology Reviews. 2006;19:449–490.
Karczewska E., et al. Intestinal metaplasia and gastric cancer risk. Folia Histochemica et Cytobiologica. 2009;47:455–462.
Talley N. J., et al. Gastrointestinal Epidemiology and Helicobacter pylori. New York: Springer, 2005; 112–138.
Polk D. B., Peek R. M. Helicobacter pylori: gastric cancer and beyond. Nature Reviews Cancer. 2010;10:403–414.
Валиуллин Ш.А., Мухамеджанов Б.Х. Surunkali gastrit va oshqozon adenokarsinomasining patogenetik asoslari. Тошкент: Fan nashriyoti, 2018; 45–72.
Malaty H. M., Graham D. Y. Natural history of Helicobacter pylori infection. Gastroenterology. 1994;107:1003–1010.
Dixon M. F. Helicobacter pylori gastritis: pathology and pathogenesis. Journal of Gastroenterology and Hepatology. 1991;6:209–215.
Maher M. M., et al. Gastric mucosal atrophy and intestinal metaplasia: risk factors for gastric cancer. World Journal of Gastroenterology. 2007;13:437–441.