INGLIZ FANTASY ADABIYOTIDA MIFOLOGIK MAVJUDOTLARNING SEMANTIK EVOLYUTSIYASI: ELF, FENIKS VA AJDARHO OBRAZLARI MISOLIDA
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
fantasy adabiyoti, mifologik obraz, elf, feniks, ajdarho, semantik evolyutsiya, Tolkien, Rowling, mifologiya.Abstract
Mazkur maqolada ingliz fantasy adabiyotida keng qo‘llaniladigan mifologik mavjudotlar – elf, feniks va ajdarho obrazlarining semantik evolyutsiyasi tadqiq etiladi. Tadqiqotda ushbu obrazlarning qadimgi mifologik manbalardagi dastlabki talqinlari hamda zamonaviy fantasy adabiyotidagi yangi ma’no qatlamlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida qadimgi ingliz eposi “Beowulf”, Edmund Spenserning “The Faerie Queene”, J.R.R. Tolkienning “The Hobbit” va “The Lord of the Rings”, J.K. Rowlingning “Harry Potter” turkumi tanlandi. Tahlillar natijasida elf obrazining sirli va xavfli mavjudotdan donolik va olijanoblik timsoliga, feniks obrazining qayta tug‘ilish ramzidan umid va ma’naviy tiklanish timsoliga, ajdarho obrazining esa mutlaq yovuzlik belgisi maqomidan murakkab semantik funksiyalarga ega bo‘lgan badiiy obrazga aylangani aniqlandi.
References
1.Campbell, J. (2008). The Hero with a Thousand Faces. Novato, CA: New World Library.
2.Cook, S. J. (2016). Fantasy Incarnate: Of Elves and Men. Journal of Tolkien Research, 3(1).
3.Heaney, S. (Trans.). (2007). Beowulf. London: Faber & Faber.
4.Jung, C. G. (1990). The Archetypes and the Collective Unconscious. Princeton: Princeton University Press.
5.Mendlesohn, F. (2008). Rhetorics of Fantasy. Middletown: Wesleyan University Press.
6.Rowling, J. K. (1997). Harry Potter and the Philosopher’s Stone. London: Bloomsbury.
7.Rowling, J. K. (2000). Harry Potter and the Goblet of Fire. London: Bloomsbury.
8.Rowling, J. K. (2003). Harry Potter and the Order of the Phoenix. London: Bloomsbury.
9.Rasulov, Z. I., & Bobojonov, S. U. (2024). Ingliz va o‘zbek afsonalarida asosiy mifologik obrazlarning xarakterli xususiyatlari. Miasto Przyszłości, 285–288.
10.Spenser, E. (2007). The Faerie Queene. Oxford: Oxford University Press.
11.Talbot, N. (2006). Where Do Elves Go To? Tolkien and a Fantasy Tradition. Mythlore, 24(3), 94–106.
12.Tolkien, J. R. R. (2002). The Hobbit. London: HarperCollins.
13.Tolkien, J. R. R. (2005). The Silmarillion. London: HarperCollins.
14.Tolkien, J. R. R. (2012). The Lord of the Rings. London: HarperCollins.
15.Vehkomäki, A. (2020). Mythological Archetypes in the Legendarium of J.R.R. Tolkien and J.K. Rowling’s Harry Potter Series (Master’s Thesis). University of Oulu.
16.Todorov, T. (1973). The Fantastic: A Structural Approach to a Literary Genre. Ithaca: Cornell University Press.