ТАЛАБАЛАР ЎРТАСИДА РАДИКАЛИЗМ ВА ТЕРРОРИЗМ БИЛАН БОҒЛИҚ ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ

Authors

  • Рашид Султонов ИИВ Академияси Магистратура тингловчиси

DOI:

https://doi.org/10.5281/

Keywords:

радикаллашув, диний экстремизм, терроризм, криминологик детерминантлар, барвақт профилактика, талаба-ёшлар, эндоген ва экзоген омиллар, ижтимоий аномия, онлайн-вербовка, рақамли муҳит, медиа-саводхонлик, Миллий стратегия.

Abstract

Мақолада олий таълим муассасалари талабалари муҳитида радикаллашувнинг криминологик детерминантлари тизимли таҳлил қилинган. Расмий қонун ҳужжатларида, хусусан экстремизм ва терроризмга қарши курашиш бўйича Миллий стратегияда, кўрсатилган миллий детерминантларни хорижий криминологик назария билан қиёсланди ва уларнинг талаба-ёшлар учун ўзига хос хатарларини очиб берилди. Тадқиқотда детерминантлар учта асосий гуруҳга ижтимоий-иқтисодий таранглик, қадриятлар тизимининг ўзгариши ва ёш психологияси хусусиятларига ажратилади; алоҳида эътибор радикаллашувнинг рақамли муҳитга кўчиши ҳамда онлайн-оғдириш механизмига қаратилади.

References

1.Мирзиёев Ш.М. Эркин ва фаровон, демократии Ўзбекистон давлатини биргаликда барпо этамиз. Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисидаги нутқ/Ш.М. Мирзиёев. – Тошкент: «Узбекистан» НМИУ, 2016. – 56 б. (Mirziyoev Sh.M. Together we will build a free and prosperous, democratic country of Uzbekistan. Speech at the joint session of the chambers of the Oliy Majlis dedicated to the inauguration ceremony of the President of the Republic of Uzbekistan/Sh.M. Mirziyoev. – Tashkent: NMIU "Uzbekistan", 2016. – 56 p.)

2.Moghaddam F.M. The Staircase to Terrorism: A Psychological Exploration // American Psychologist. — 2005. — Vol. 60, № 2. — P. 161–169.

3.Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 1 июлдаги ПФ-6255-сонли Фармони «2021–2026 йилларга мўлжалланган экстремизм ва терроризмга қарши курашиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида» // Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси. URL: lex.uz/docs/5491626.

4.Ўша манба. Миллий стратегиянинг устувор йўналишлари (norma.uz шарҳи асосида).

5. «Янги Ўзбекистон ёшлари 2030» стратегияси лойиҳаси (2026) // gazeta.uz. URL: gazeta.uz/uz/2026/04/20/youth.

6.Сарсенгалиев Д.Н. Профилактика религиозного экстремизма и терроризма в Республике Казахстан: магистрлик диссертацияси. — Косшы, 2024 (эндоген/экзоген ҳамда умумий/индивидуал детерминантлар таснифи).

7.Дюркгейм Э. Самоубийство: Социологический этюд / пер. с фр. М.: Мысль, 1994. — 399 с. (аномия тушунчасининг манбаи).

8.Merton R.K. Social Structure and Anomie // American Sociological Review. — 1938. Vol. 3, № 5. P. 672–682.

9.ПФ-6255-сонли Фармон. Миллий стратегия (ёшлар муҳитида экстремизм пайдо бўлишининг асосий сабаблари). URL: lex.uz/docs/5491626.

10.Назаров В.Л., Суслонов П.Е. Профилактика экстремизма в молодежной среде: учеб. пособие. — Екатеринбург: Изд-во Уральского ун-та, 2018. 204 с.

11.Wilson J.Q., Kelling G.L. Broken Windows: The Police and Neighborhood Safety // The Atlantic Monthly. 1982. Vol. 249, № 3. — P. 29–38

12.Moghaddam F.M. Кўрсатилган асар. P. 161–169.

13.ПФ-6255-сонли Фармон. Миллий стратегиянинг «Интернетдан экстремистик ва террорчилик мақсадларда фойдаланишга қарши курашиш» йўналиши. URL: lex.uz/docs/5491626.

14.Sageman M. Leaderless Jihad: Terror Networks in the Twenty-First Century. — Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2008. — 208 p.

15.Diniy ekstremizm va terrorizm – jamiyat barqarorligiga tahdid // Modern Science and Research. — 2025. URL: inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75820.

16.«Экстремизм ва терроризмга қарши курашнинг ҳуқуқий асослари»: методик материал (Россия амалиёти асосида). — Муаллиф тақдим этган манба

Downloads

Published

2026-06-11

How to Cite

Султонов , Р. (2026). ТАЛАБАЛАР ЎРТАСИДА РАДИКАЛИЗМ ВА ТЕРРОРИЗМ БИЛАН БОҒЛИҚ ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ. Development and Innovations in Science, 5(8), 50-57. https://doi.org/10.5281/