Development and innovations in science

ZAMONAVIY CHET TILINI O‘QITISHDA CLT, PBLT VA TBLT YONDASHUVLARINING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI

Sharopov Sherzod Shirinboy o‘g’li, Sadullayeva Mexriniso Avasovna — Mon, 06 Apr 2026 00:00:00 +0300

Mazkur ilmiy ishda zamonaviy chet tilini o‘qitish metodlari — kommunikativ til o‘qitish (CLT), loyiha asosida o‘qitish (PBLT) hamda vazifa asosida o‘qitish (TBLT) yondashuvlarining nazariy asoslari va amaliy ahamiyati keng tahlil qilinadi. Ushbu metodlarning o‘ziga xos xususiyatlari, afzalliklari hamda o‘quvchilarning kommunikativ kompetensiyasini rivojlantirishdagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, mazkur yondashuvlarni ta’lim jarayoniga integratsiya qilishning samarali yo‘llari ko‘rib chiqiladi.

ILMIY-MADANIY MEROSNI YOSHLARGA YETKAZISH USULLARI.

Samatov Xurshid Ulmasjonovich, Maxmudov Jamoliddin — Mon, 06 Apr 2026 00:00:00 +0300

Mazkur maqolada ilmiy va madaniy meros tushunchasi, uning jamiyatdagi ahamiyati va yoshlarga yetkazish usullari tahlil qilinadi. Maqolada ta'lim muassasalari, ommaviy axborot vositalari, madaniy tadbirlar va zamonaviy texnologiyalar orqali merosni samarali yetkazish yo‘llari yoritiladi. Shuningdek, yoshlar ongida tarixiy va ilmiy qadriyatlarni shakllantirish metodlari falsafiy va ijtimoiy nuqtai nazardan o‘rganiladi.

CONGRÈS DES SOVIETS SOUS L'ADMINISTRATION D'ÉTAT DE LA RSSA DU TURKESTAN (1917-1924)

Muminov Khusanboy Madaminjonovich — Mon, 06 Apr 2026 00:00:00 +0300

Cette étude emploie une approche méthodologique pluridimensionnelle pour analyser l'impact structurel de la crise politique de 1917 au sein de l'Empire russe et des transformations révolutionnaires qui en découlèrent sur les systèmes juridique, politique et social de la région du Turkestan. La recherche propose un examen séquentiel et comparatif de la genèse de l'identité nationale et de l'émergence d'un État indépendant dans la région, de leur expression dans le discours politique et juridique, et de l'établissement institutionnel du pouvoir soviétique.

5–6-SINF O‘QUVCHILARIDA FANGA OID KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISHDA MRT YONDASHUVINING TAJRIBA-SINOV NATIJALARI

Yusupov Xolmirza Alisherovich — Tue, 07 Apr 2026 00:00:00 +0300

Mazkur ilmiy tezisda 5–6-sinf o‘quvchilarida fanga oid kompetensiyalarni rivojlantirishda MRT (modulli-rivojlantiruvchi ta’lim) yondashuvining tajriba-sinov natijalari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida umumiy o‘rta ta’lim maktablarida MRT yondashuvi asosida tashkil etilgan darslar samaradorligi aniqlanib, o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalaridagi o‘zgarishlar statistik jihatdan asoslab berilgan. Tajriba va nazorat guruhlari natijalari solishtirilib, MRT yondashuvining kompetensiyaviy yondashuvni shakllantirishdagi ustun jihatlari ilmiy adabiyotlar asosida yoritilgan.

THE ROLE OF COMMUNICATIVE LANGUAGE TEACHING (CLT) IN ENHANCING SPEAKING COMPETENCE

Sultonova Zuxra Alisher qizi, Xolmatova Maxbubaxon Axmadjon qizi — Wed, 08 Apr 2026 00:00:00 +0300

This article looks at how Communicative Language Teaching (CLT) can help improve learners’ speaking skills in English as a Foreign Language (EFL) settings. The study examines, how communicative activities, including role-plays, discussions, and information-gap tasks, contribute to the development of fluency, accuracy, and confidence. To investigate this, a quasi-experimental method was used, where two groups of students were taught using different approaches one with CLT techniques and the other more traditional grammar-based instruction. The study also discusses challenges related to the implementation of CLT, especially in contexts where exposure to English is limited. The results suggest that a balanced approach combining communicative practices with focused grammar instruction is most effective for developing overall speaking competence.

JINOYAT HUQUQIDA JAZONI YENDILLASHTIRUVCHI HOLATLARNI QO’LLASHNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI

Hojiyev Afzalshoh Mardonovich — Mon, 13 Apr 2026 00:00:00 +0300

Mazkur tezisda O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksida nazarda tutilgan jazoni yengillashtiruvchi holatlarning mazmun-mohiyati, ularning jazo tayinlash jarayonidagi ahamiyati hamda jinoyat uchun javobgarlikni individuallashtirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida xorijiy davlatlarning tajribasi o‘zganilgan holda jazoni yengillashtiruvchi holatlarni qo‘llash mexanizmini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy taklif va tavsiyalar ishlab chiqiladi. Mazkur takliflar jinoyat qonunchiligini takomillashtirish hamda jazo tayinlashda adolat va insonparvarlik tamoyillarini yanada mustahkamlashga xizmat qilishi asoslab beriladi.

RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA KORPORATIV BOSHQARUV VA IQTISODIY SAMARADORLIKNING O'ZARO TA'SIRI: NAZARIY VA AMALIY TAHLIL

Mon, 13 Apr 2026 00:00:00 +0300

Ushbu ilmiy maqolada raqamli transformatsiya sharoitida korporativ boshqaruv mexanizmlari va iqtisodiy samaradorlikning o'zaro aloqasi nazariy va empirik jihatdan o'rganiladi. Tadqiqot O'zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiya qilish jarayonida korporativ boshqaruv tizimlarini takomillashtirish zaruratini asoslab beradi. Tahlil natijalari shuni ko'rsatadiki, kuchli korporativ boshqaruv tamoyillari joriy etilgan tashkilotlarda kapital rentabelligi o'rtacha 18-24% ga yuqori bo'lib, operatsion xarajatlar esa 12-15% ga kamayadi. Maqolada ishlab chiqilgan integratsion model korporativ boshqaruv samaradorligini baholashning yangi metodologik yondashuvini taklif etadi va O'zbekistondagi yirik kompaniyalar misolida sinovdan o'tkazilgan.

RAQAMLI IQTISODIYOTDA KORPORATIV BOSHQARUV TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH: SAMARADORLIK VA RAQOBATBARDOSHLIK OMILLARI

Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 +0300

Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida korporativ boshqaruv tizimini takomillashtirish masalalari ko'rib chiqilgan. Tadqiqot O'zbekiston korxonalarining 2019–2023 yillar oralig'idagi faoliyat ko'rsatkichlari asosida olib borilgan. Maqolada korporativ boshqaruvning samaradorlikka ta'siri, raqamli transformatsiya jarayonlari va milliy xususiyatlar o'rtasidagi bog'liqlik tahlil qilingan. Natijalar raqamli texnologiyalarni korporativ boshqaruvga integratsiya qilish korxona raqobatbardoshligini 25–35% ga oshirish imkoniyatini berishini ko'rsatadi. Tadqiqot O'zbekistondagi korporativ boshqaruv siyosatini yangilash uchun amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi.

XORAZM QO‘SHIQCHILIK SAN’ATI YO‘NALISHI VA QADRIYATLARI

Talibova Aziza Yusufbekovna, Erkinov Diyorbek — Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 +0300

Ushbu tezisda Xorazm vohasida shakllangan qo‘shiqchilik san’ati yo‘nalishi va uning milliy qadriyatlar bilan bog‘liqligi yoritilgan. Xorazm musiqa uslubi qadimiy xalq ijodiyoti (bolalar va marosim qo‘shiqlari, xalfa laparlari) hamda og‘zaki kasbiy san’at (baxshi dostonchiligi, talqinchi va go‘yandalar ijodi) asosida rivoj topgan bo‘lib, unda musiqaning ilk bosqichlariga oid parda va ohang alomatlari saqlanib qolgan. Maqolada xalfa ashulalari, sozanda qo‘shlarining tomosha san’ati, Shirvoniy va Eroniy uslublardagi baxshichilik, tasavvufiy talqin va go‘yandalar ijodi batafsil ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, hozirgi davrda yoshlarga ta’lim berish, ansambllar faoliyati va to‘y qo‘shiqlari, xususan, Xorazm lazgisi kabi mashhur namunalarning o‘rni tahlil qilingan.

ПРОЕКТИРОВАНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ ГРАФИЧЕСКИХ ОРГАНАЙЗЕРОВ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ТЕХНОЛОГИЙ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ЦИФРОВОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ ПРИ ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ

Очилдиева Нафиса Тургун кизи — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты проектирования интерактивных графических органайзеров с применением технологий искусственного интеллекта в процессе обучения русскому языку. Обосновывается эффективность использования визуальных средств организации информации в условиях цифровой образовательной среды. Особое внимание уделяется возможностям искусственного интеллекта в адаптации учебного материала, индивидуализации обучения и повышении познавательной активности обучающихся. Предлагаются примеры использования интерактивных графических органайзеров при изучении лексики и текста.

SEPARATION OF POWERS AND JUDICIAL POWER

Azizov Latifjon Kalandarovich — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

The article analyses such interrelated categories as the separation of powers and the independence of the judiciary. The article examines the history and development of the idea of the of judicial independence.

INFLUENCE OF COMPOSITE FILTER FABRIC THICKNESS AND GAS VELOCITY ON CLEANING EFFICIENCY

A.S. Isomidinov, X.R. Xomidov — Thu, 16 Apr 2026 00:00:00 +0300

This study examines the influence of filter fabric thickness and inlet gas velocity on the cleaning efficiency of a bag filter unit operating at a dust concentration of 900 mg/m³, with the filter medium manufactured from a combination of glass fiber and PTFE (Teflon) fibers. In the investigation, polydisperse quartz dust with a particle size range of 2–10 μm was used as the test dust. The calculation results demonstrated that, as the filter fabric thickness increased from 1 mm to 2 mm and the gas velocity rose from 10 m/s to 20 m/s, the cleaning efficiency increased consistently. However, this improvement was accompanied by a simultaneous increase in aerodynamic resistance and pressure loss. The obtained results highlight the need to establish an optimal balance between filtration efficiency and energy consumption in the filtration process.

DEVELOPING ASSESSMENT CRITERIA FOR INTEGRATED LESSONS

Abdullayeva Nargiza Axmadjonovna, Abdug‘afforov Aʼzamjon Abdullojon o‘g‘li — Thu, 16 Apr 2026 00:00:00 +0300

This article examines the process of developing assessment criteria for integrated lessons in modern education, particularly in the context of English language teaching. Integrated lessons, which combine listening, speaking, reading, and writing skills, require more complex and transparent evaluation methods compared to traditional single-skill assessment. The article analyzes key principles of designing effective assessment criteria, including clarity, relevance, balance, measurability, and flexibility. It also explores the importance of formative and learner-centered assessment approaches that support student development. In addition, the study includes empirical observations from classroom practice, showing that integrated assessment provides a more accurate and comprehensive evaluation of learners’ communicative competence. The article further discusses innovative strategies such as self-assessment, peer assessment, and portfolio-based evaluation. Overall, the research highlights that well-structured assessment criteria improve fairness, transparency, and effectiveness in teaching and learning processes.

SOG‘LOM TISHLAR — SALOMATLIK GAROVI

Sotivoldiyev Adhamjon Isoqjonovich — Thu, 16 Apr 2026 00:00:00 +0300

Ushbu maqola stomatologik kasalliklarning oldini olish va sog‘lom tishlarni saqlashning umumiy salomatlik bilan bog‘liqligini yoritadi. Unda tish kariesi, parodont kasalliklari, og‘iz shilliq qavatining infektsiyalari kabi asosiy stomatologik kasalliklar tahlil qilinib, ularning sabablari, xavf omillari va profilaktik choralar ilmiy dalillar asosida ko‘rsatilgan. Maqolada yosh guruhlari bo‘yicha tavsiyalar, shaxsiy gigiyena, to‘g‘ri ovqatlanish, tibbiy ko‘riklar va zamonaviy texnologiyalardan foydalanish orqali stomatologik kasalliklarni kamaytirish usullari keltirilgan. Shu bilan birga, sog‘lom tishlar insonning umumiy salomatligi, psixologik holati va hayot sifatidagi ahamiyati, ya’ni “sog‘lom tishlar — salomatlik garovi” konsepsiyasi ilmiy dalillar bilan tasdiqlangan.

TO‘QIMALAR REGENERATSIYASI

Xaydarov Botirjon Muhammadiyevich — Thu, 16 Apr 2026 00:00:00 +0300

Mazkur ishda to‘qimalarning qayta tiklanishi va reabilitatsion jarayonlarining biologik hamda klinik asoslari yoritilgan. To‘qima regeneratsiyasi ikki asosiy yo‘nalishda – to‘liq tiklanish (regeneratsiya) va chandiq hosil bo‘lishi (fibrozlash) orqali amalga oshishi ko‘rsatib berilgan. Shikastlanishdan keyingi jarayonlar ketma-ket bosqichlarda, ya’ni yallig‘lanish, proliferatsiya va remodeling orqali kechishi tahlil qilingan. Shuningdek, turli to‘qima turlarining (teri, jigar, mushak, suyak, yurak va nerv to‘qimalari) tiklanish tezligi va mexanizmlaridagi farqlar ochib berilgan. Tadqiqotda to‘qima regeneratsiyasiga ta’sir qiluvchi asosiy omillar — yosh, oziqlanish, kislorod bilan ta’minlanish va umumiy sog‘liq holati muhim ahamiyatga ega ekani ta’kidlangan.

ТЕХНОЛОГИЯ ПЕРЕРАБОТКИ МОЛОКА С ПОЛУЧЕНИЕМ СМЕТАНЫ И ЙОГУРТА

Хатамова Рашида Закиржановна, Бахриддинова Малика — Fri, 17 Apr 2026 00:00:00 +0300

В статье представлен обзор технологий переработки молока для производства сметаны и йогурта — наиболее востребованных кисломолочных продуктов. Рассматриваются общие этапы: приемка и подготовка сырья, нормализация, пастеризация, гомогенизация, сквашивание заквасочными культурами, созревание, охлаждение и фасовка. Выделены различия между термостатным и резервуарным способами производства йогурта, а также резервуарным и термостатным методами для сметаны. Проанализированы ключевые параметры: жирность, массовая доля сухих веществ, температура и продолжительность сквашивания, выбор заквасок (мезофильные и термофильные культуры). Обсуждаются преимущества современных методов (гомогенизация, ультрафильтрация, стабилизаторы) в повышении качества, консистенции и срока хранения. Обзор подчеркивает необходимость комплексного подхода для обеспечения пищевой безопасности, органолептических свойств и экономической эффективности производства.