TO‘SATDAN O‘LIM HOLATLARIDA SUD-TIBBIY EKSPERTIZANING ROLI

Authors

  • Moxichehra Xusanova Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Davolash ishi fakultetining 4-bosqich talabasi
  • Aziza Davranova Ilmiy rahbar: Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Sud tibbiyoti kafedrasi dotsenti, PhD

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18655990

Keywords:

To‘satdan o‘lim, sud-tibbiy ekspertiza, autopsiya, o‘lim sababi, differensial tashxis, mexanik asfiksiya, intoksikatsiya, kardiogen o‘lim, toksikologik tahlil, gistologik tekshiruv, molekulyar diagnostika, huquqiy baholash, ekspert xulosasi, noaniq o‘lim holatlari

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada to‘satdan o‘lim holatlarida sud-tibbiy ekspertizaning diagnostik, huquqiy va profilaktik ahamiyati kompleks tahlil qilinadi. To‘satdan o‘lim ko‘pincha klinik belgilarsiz yoki qisqa vaqt ichida yuz beradigan holat bo‘lib, uning sabablarini aniqlashda sud-tibbiy ekspertiza asosiy ilmiy-amaliy vosita sifatida maydonga chiqadi. Tadqiqotda to‘satdan o‘limning tabiiy (kardiogen, nevrogen, pulmonogen, metabolik) va zo‘ravonlik bilan bog‘liq (mexanik asfiksiya, intoksikatsiya, yashirin travmalar) sabablari sud-tibbiy mezonlar asosida taqqoslab yoritiladi. Shuningdek, tashqi ko‘rik, ichki autopsiya, gistologik, toksikologik, biokimyoviy va molekulyar-genetik tekshiruvlarning o‘zaro uyg‘unligi hamda ularning yakuniy ekspert xulosasini shakllantirishdagi o‘rni ilmiy asosda bayon etiladi. Maqolada ekspertiza jarayonida uchraydigan tipik diagnostik xatolar, “noaniq o‘lim” holatlarida differensial tashxis masalalari va zamonaviy laborator tekshiruvlarning sud-tibbiy amaliyotga integratsiyasi bo‘yicha dolzarb yondashuvlar keltiriladi. Yakunda to‘satdan o‘lim holatlarida sud-tibbiy ekspertizaning nafaqat sababni aniqlash, balki jinoyat alomatlarini istisno qilish, huquqiy baholashni asoslash va o‘lim holatlarining statistik monitoringini yuritishdagi strategik roli ilmiy xulosa sifatida umumlashtiriladi.

References

Saukko P., Knight B. Knight’s Forensic Pathology. 4th ed. Boca Raton: CRC Press; 2016. 672 p.

DiMaio V.J.M., DiMaio D. Forensic Pathology. 2nd ed. Boca Raton: CRC Press; 2001. 560 p.

Spitz W.U., Fisher R.S. (eds.). Spitz and Fisher’s Medicolegal Investigation of Death: Guidelines for the Application of Pathology to Crime Investigation. 5th ed. Springfield: Charles C Thomas Publisher; 2020. 1120 p.

Dolinak D., Matshes E., Lew E. Forensic Pathology: Principles and Practice. Amsterdam: Elsevier Academic Press; 2005. 588 p.

Byard R.W. Sudden Death in the Young. 3rd ed. Cambridge: Cambridge University Press; 2010. 362 p.

Byard R.W. Forensic Pathology of Infancy and Childhood. New York: Springer; 2018. 850 p.

Payne-James J., Byard R.W., Corey T.S., Henderson C. Encyclopedia of Forensic and Legal Medicine. 2nd ed. Oxford: Elsevier; 2016. 1936 p.

Shkrum M.J., Ramsay D.A. Forensic Pathology of Trauma: Common Problems for the Pathologist. Totowa: Humana Press; 2007. 684 p.

Tsokos M. Forensic Pathology Reviews (Vol. 1–5). New York: Humana Press; 2004–2009. (Selected chapters), 1200+ p.

Madea B. (ed.). Handbook of Forensic Medicine. Chichester: Wiley-Blackwell; 2014. 1344 p.

Rutty G.N. (ed.). Essentials of Autopsy Practice: Advances, Updates and Emerging Technologies. London: Springer; 2013. 312 p.

Dettmeyer R.B. Forensic Histopathology: Fundamentals and Perspectives. 2nd ed. Berlin: Springer; 2018. 656 p.

Dettmeyer R.B., Verhoff M.A., Schütz H.F. Forensic Medicine: Fundamentals and Perspectives. Berlin: Springer; 2014. 720 p.

Karch S.B. Karch’s Pathology of Drug Abuse. 5th ed. Boca Raton: CRC Press; 2015. 600 p.

Drummer O.H. Forensic Pharmacology and Toxicology. In: Encyclopedia of Forensic Sciences. 2nd ed. Oxford: Elsevier; 2013. p. 338–352..

Downloads

Published

2026-02-16

How to Cite

Xusanova, M., & Davranova, A. (2026). TO‘SATDAN O‘LIM HOLATLARIDA SUD-TIBBIY EKSPERTIZANING ROLI. Development and Innovations in Science, 5(2), 49-60. https://doi.org/10.5281/zenodo.18655990