СУРУНКАЛИ ҚОИДАБУЗАРЛИКЛАРГА ҚАРШИ КУРАШДА ЖАРИМА БАЛЛАРИ ОРҚАЛИ ТРАНСПОРТ ҲАРАКАТИНИ ЧЕКЛАШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
йўл ҳаракати хавфсизлиги, сурункали қоидабузарликлар, жарима баллари, маъмурий жавобгарлик, бир қилмиш учун бир жазо, non bis in idem, бошқариш ҳуқуқини чеклаш, маъмурий-превентив чоралар, хавф индикатори, хорижий тажриба.Abstract
Ушбу мақолада йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашда инсон омили таъсирини камайтириш ҳамда қоидаларни сурункали ва қасддан бузувчи ҳайдовчиларга қарши курашишда жарима баллари тизимини қўллашнинг назарий ва амалий жиҳатлари тадқиқ этилган. Тадқиқотнинг асосий эътибори жарима баллари институтининг “бир қилмиш учун бир жазо” (non bis in idem) конституциявий тамойилига тўла мос келишини илмий асослашга қаратилган. Жарима бали мустақил маъмурий жазо эмас, балки ҳайдовчининг йўл ҳаракати қоидаларига муносабатини ва жамият учун туғдираётган хавф даражасини ифодаловчи маъмурий-баҳолаш ҳамда мониторинг воситаси эканлиги, шунингдек, белгиланган балл меъёридан ошганда транспорт воситасини бошқариш ҳуқуқининг чекланиши алоҳида битта қилмиш учун тайинланадиган жазо эмас, балки мунтазам ва сурункали хавф манбаига қарши қўлланиладиган маъмурий-чеклов чораси ҳисобланиши асосланган.
References
1.Bir yilda 18 nafar ҳайводчи 100 тагача қоидабузарлик содир этган // Kun.uz [Elektron resurs]. — 2022. — 8 avgust. — URL: https://kun.uz/news/2022/08/08/bir-yilda-18-nafar-haydovchi-100-tagacha-qoidabuzarlik-sodir-etgan (murojaat qilingan sana: 31.08.2026).
2.Головко В. В. Административно-юрисдикционная деятельность органов внутренних дел в области дорожного движения: автореф. дис. ... д-ра юрид. наук: 12.00.14 / Головко Владимир Владимирович. – Москва, 2008. – 42 с.
3.Глуздак Г. Н., Лихоманова Я. Ю., Булгакова Л. С. Перспективы и пути развития альтернативных методов исчисления административных штрафов // NB: Административное право и практика администрирования. – 2022. – № 4. – С. 55–66.
4.Колпачкова У. В., Мельник С. Л. Эффективность системы штрафов как инструмента регулирования дорожного движения для водителей // Международный журнал гуманитарных и естественных наук. – 2025. – № 11. – С. 45–49.
5.Лукьянов В. В. Дорожно-транспортные преступления и административные правонарушения. Проблемы и решения / В. В. Лукьянов. – Москва: НИП «2Р», 2005. – 88 с.
6.Майборода О. В., Брагина И. В. Что мешает повышению безопасности дорожного движения в России? // Современная наука. – 2021. – № 4. – С. 35–41.
7.Майоров В. И., Горовенко С. В. Административная ответственность за систематическое нарушение правил дорожного движения: зарубежный опыт // Социально-политические науки. – 2018. – № 5. – С. 273–275.
8.Романькова С. А. Балльная система учета правонарушений как средство реализации индивидуализации наказаний в области дорожного движения // Научный портал МВД России. – 2016. – № 4. – С. 104–108.
9.Румянцев Н. В., Серебряков В. В. Правовое регулирование балльной системы по усилению контроля за соблюдением требований правил дорожного движения // Криминологический журнал. – 2024. – № 2. – С. 172–176.
10.Юнусов В. В. Система штрафных баллов как правовой инструмент обеспечения безопасности дорожного движения // Вестник Воронежского государственного университета. Серия: Право. – 2016. – № 4. – С. 260–265.
11.Цындря В. Н. Бальная система административных наказаний (взысканий): анализ зарубежного опыта // Ученые записки Крымского федерального университета имени В. И. Вернадского. Юридические науки. – 2019. – Т. 5 (71). – № 3. – С. 320–328.
12. De Paola M., Scoppa V., Falcone M. The deterrent effects of the penalty points system for driving offences: a regression discontinuity approach // Empirical Economics. – 2013. – Vol. 45. – No. 2. – P. 965–985.