BOLALAR VA O‘SMIRLAR ORASIDA NUTRIENTLAR YETISHMOVCHILIGI: TARQALISHI, OMILLARI VA BARTARAF ETISH STRATEGIYALARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17934328Keywords:
Nutrient yetishmovchiligi; bolalar salomatligi; o‘smirlar ovqatlanishi; mikroelementlar; temir tanqisligi; D vitamini; yod tanqisligi; rux tanqisligi; A vitamini; anemiya; rivojlanish buzilishlari; ovqatlanish madaniyati; maktab ovqatlanishi; profilaktika.Abstract
Ushbu maqolada bolalar va o‘smirlar orasida uchraydigan nutrientlar yetishmovchiligining asosiy turlari, ularning tarqalishi va sog‘liq uchun oqibatlari ilmiy tahlil qilindi. Tadqiqot davomida DSST, UNICEF va mahalliy sog‘liqni saqlash tashkilotlarining statistik ma’lumotlari o‘rganilib, temir, yod, D vitamini, A vitamini va rux tanqisligi eng ko‘p uchraydigan mikroelement yetishmovchiligi ekani aniqlandi. Nutrient yetishmovchiligining asosiy sabablari sifatida noto‘g‘ri ovqatlanish, iqtisodiy omillar, ekologik sharoitlar va o‘sish davridagi biologik ehtiyojlarning ortishi qayd etildi. Tadqiqot natijalari bu muammo bolalarning jismoniy rivojlanishi, kognitiv faoliyati va immun tizimiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatadi. Maqolada profilaktika choralari sifatida maktab ovqatlanishini yaxshilash, vitamin va mineral qo‘shimchalarini qo‘llash hamda ovqatlanish madaniyatini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berildi.
References
Allen, L.H. Causes of micronutrient deficiencies in developing countries. American Journal of Clinical Nutrition, 2019.
Black, R.E. et al. Maternal and Child Undernutrition: Global and Regional Exposures and Health Consequences. The Lancet, 2020.
FAO. The State of Food Security and Nutrition in the World. Rome, 2023.
FAO/WHO Joint Committee. Child Nutrition and Dietary Needs. Report, 2022.
Holick, M.F. Vitamin D Deficiency: A Worldwide Problem. Journal of Clinical Nutrition, 2020.
O‘zbekiston Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. Bolalar salomatligi bo‘yicha yillik hisobot, 2023.
UNICEF. State of the World’s Children: Nutrition. New York, 2021.
World Health Organization (WHO). Micronutrient deficiencies: Global prevalence and trends. Geneva, 2022.
Zimmermann, M.B. The effects of iodine deficiency in children. Endocrine Reviews, 2018.
