TO’Q-QALA YODGORLIGINING ME’MORIY-FAZOVIY TUZILISHI VA TURAR-JOY ARXITEKTURASI (VII–XI ASRLAR)
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
To’q-qala, Kerder madaniyati, Toktau, antik qal’a, fortifikatsiya, turar-joy seksiyasi, uy-massiv, afrig’iy Xorazm, qiyosiy me’moriy tahlil.Abstract
Tezisda Kerder madaniyatining To’q-qala yodgorligi (Toktau tepaligi, Nukus tumanida joylashgan) – shu paytgacha asosan arxeologik jihatdan o’rganilgan majmua – arxitektura obyekti sifatida qiyosiy-tipologik tahlil qilinadi. Tahlil natijasida yodgorlikning harbiy-fortifikatsion mohiyati faqat antik qatlamga (mil. avv. IV–III asr) xosligi, Kerder qatlami (VII–XI asr) esa mudofaasiz turar-joy-hunarmandchilik manzilgohi ekani aniqlanadi. Kerder turar-joy seksiyalari afrig’iy Xorazm an’anasidan kelib chiqishi va Xayvan-qala hamda Qurg’ancha “uy-massiv” rejasidan farqlanishi ko’rsatiladi; shu asosda Kerder turar-joy me’morchiligida ikki an’ana yonma-yon rivojlangani xulosa qilinadi.
References
1. Гудкова А.В. Ток-кала. – Ташкент: Фан, 1964. – 162 с.
2. Комплекс археологических объектов на возвышенности Крантау / В.Н. Ягодин, Г.Х. Ходжаниязов, Ш.Ш. Амиров и др. (Археология Приаралья. Вып. VII). – Ташкент: Фан, 2008.
3.Толстов С.П., Лившиц В.А. Датированные надписи на хорезмийских оссуариях с городища Ток-кала // Советская этнография. – 1964. – С. 50–69.
4.Толстов С.П. Древний Хорезм. Опыт историко-археологического исследования. – М.: Изд-во МГУ, 1948.
5. Неразик Е.Е. Сельские поселения афригидского Хорезма. – М.: Наука, 1966.