O’ZBEK ADABIYOTIDA AYOLLAR OBRAZI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.16812451Keywords:
O‘zbek adabiyoti, ayol obrazi, xalq og‘zaki ijodi, Barchinoy, Layli, Qutlug‘ Nigorxonim, mumtoz adabiyot, jasorat, sadoqat, ayol siymosi, tarixiy ayollar, estetik ideal, ruhiy dunyo, saroy ayollari, oila va qadriyatlar.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek adabiyotida ayol obrazining badiiy talqini, tarixiy shakllanishi va o‘zgarib borishi tahlil etiladi. Adabiyot – xalq ruhiyati, ijtimoiy ong va qadriyatlarning ifodasi sifatida, ayol siymosini hamisha jamiyatdagi o‘rniga qarab turlicha yoritgan. Xalq og‘zaki ijodida Barchinoy, Bibihonim kabi jasoratli, vafodor va dono ayollar timsoli o‘z ifodasini topgan bo‘lsa, mumtoz adabiyotda Layli kabi muhabbat va sadoqat ramziga aylangan obrazlar namoyon bo‘ladi. Yozma adabiyotda esa tarixiy ayol siymolari – Qutlug‘ Nigorxonim, Malika Bu’ani kabi obrazlar orqali ayolning siyosiy va ijtimoiy hayotdagi faol ishtiroki ko‘rsatiladi. Maqolada ayollar obrazining faqatgina maishiy emas, balki madaniy-estetik, tarbiyaviy, falsafiy qatlamlari ham ochib beriladi. Ayol obrazi milliy adabiyotimizda nafaqat oila va muhabbat timsoli, balki xalqning or-nomusi, sabr-matonati va donoligining timsoli sifatida talqin qilinganligi asosli misollar bilan yoritilgan.
References
Qodiriy, A. (2019). O‘tkan kunlar. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti.
Qodiriy, A. (2018). Mehrobdan chayon. Toshkent: Sharq.
Vohidov, E. (2005). Devon. Toshkent: Yozuvchi.
Hamdam, U. (2010). Dahshat. Toshkent: Adabiyot.
Karimov, N. (1991). O‘zbek romani poetikasi. Toshkent: Fan.
Yo‘ldoshev, Q. (2007). O‘zbek adabiyotida obraz yaratish mahorati. Toshkent: Sharq.
O‘rinboyeva, N. (2021). O‘zbek adabiyotida ayol obrazining o‘ziga xosligi. O‘zbek tili va adabiyoti, (5), 42–48.
Saidov, S. (2014). XX asr o‘zbek adabiyotida ijtimoiy obrazlar. Toshkent: Fan va texnologiya.
G‘aniyeva, S. (2020). Adabiy tanqid va tahlil. Toshkent: Akademnashr.
Abdullayeva, Z. (2022). Ayol obrazi talqini: an’ana va yangilanish. Filologiya masalalari, (2), 33–39.
