INGLIZ VA O‘ZBEK MULOQOT MADANIYATIDA XUSHMUOMALALIK MEXANIZMLARINING QIYOSIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
Xushmuomalalik kategoriyasi, muloqot madaniyati, qiyosiy pragmatika, yuz nazariyasi, ijobiy va salbiy xushmuomalalik, murojaat shakllari, nutqiy aktlar, madaniyatlararo muloqot.Abstract
Ushbu tezizda ingliz va o‘zbek xalqlari muloqot madaniyatida xushmuomalalik kategoriyasining ifodalanish usullari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi har ikki tilda xushmuomalalikni yuzaga keltiruvchi lisoniy va nolisoniy vositalarni aniqlash, ularning o‘xshash va farqli jihatlarini ko‘rsatishdan iborat. Maqolada P. Braun va S. Levinsonning "yuz nazariyasi" (face theory) asosida ingliz madaniyatidagi "masofani saqlash" (negative politeness) hamda o‘zbek madaniyatidagi "yaqinlik va mehmondo‘stlik" (positive politeness) tamoyillari qiyoslanadi. Tahlillar natijasida o‘zbek tilida murojaat shakllari va ko‘plik formalarining xushmuomalalikdagi o‘rni, ingliz tilida esa bilvosita nutqiy aktlar va modallikning ahamiyati yoritib beriladi.
References
1. Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press.
2. Mahmudov, N. (2013). Til tilsimi va tilsizligi. Toshkent: O‘qituvchi.
3. Larina, T. V. (2009). “Категория вежливости и стиль коммуникации: Сопоставление английских и русских традиций. Москва: Языки славянских культур.” (Eslatma: Madaniyatlararo ingliz/sharq nutqiy aktlari qiyosiga oid tadqiqot).
4. Leech, G. (1983). Principles of Pragmatics. London: Longman.
5. Thomas, J. (1983). Cross-cultural pragmatic failure. Applied Linguistics, 4(2), 91-112.