“RANG NOMLARINING KELIB CHIQISHI”

Authors

  • Furqatbek Shavkatov Andijon davlat pedagogika instituti Magistratura bo‘limi “Tasviriy san‘at” yo‘nalishi 1-bosqich magistranti.

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20024698

Keywords:

rang, rang nomlari, rangshunoslik, ranglarning kelib chiqishi, semantika, tilshunoslik, ramziy ma‘no, madaniyat, an‘ana, estetik qarashlar, rang tasnifi, spektr, yorug‘lik dispersiyasi, Isaac Newton, rang psixologiyasi, milliy ranglar, rang va tafakkur, rang va til.

Abstract

Mazkur mavzuda rang nomlarining shakllanishi, ularning tarixiy, madaniy va tilshunoslik asoslari tahlil qilinadi. Rang nomlari insoniyat tafakkuri va tajribasi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, ular tabiatdagi obyektlar, ijtimoiy hayot, urf-odatlar hamda estetik qarashlar asosida yuzaga kelgan. Tadqiqotda qadimiy manbalardan boshlab rang nomlarining paydo bo‘lish jarayoni, ularning semantik o‘zgarishlari va turli xalqlarda ranglarga berilgan ramziy ma‘nolar yoritiladi. Shuningdek, mashhur olimlar, jumladan Isaac Newton tomonidan olib borilgan ilmiy tadqiqotlar ranglarning ilmiy tasnifi va nomlanishiga katta ta‘sir ko‘rsatgani ta‘kidlanadi.

References

Opticks. London, Isaac Newton. 1704.

Theory of Colours. Johann Wolfgang von Goethe. 1810.

Blue: The History of a Color. Princeton University Press, Michel Pastoureau. 2001.

Basic Color Terms: Their Universality and Evolution. University of California Press, Brent

Berlin va Paul Kay. 1969.

O‘zbek tilining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi 2006.

Saydana. Abu Rayhon Beruniy

Kitob ush-shifo. Abu Ali ibn Sino

Xamsa. Alisher Navoiy.

The Cambridge Handbook of Color Studies. Cambridge University Press.2015.

Color and Meaning: Art, Science, and Symbolism. University of California Press, 1999.

Oxford University Press. Oxford Dictionary of English. 2010.

Rangshunoslik bo‘yicha zamonaviy ilmiy maqolalar va darsliklar.

Bakhtiyorovich, Ismonov Khurshidbek, and Ruziyev Nuriddin Mukhammadaliyevich. "Pairing, Their Own Aspects and Corresponding Methods of Work with Pairing in the Autocad Software." International Journal on Orange Technologies 3.12 (2021): 211-216.

qizi Abduraimova, Muazzamoy Abduqodir. "PERSPEKTIVA." INTERNATIONAL CONFERENCES. Vol. 1. No. 11. 2022.

Xurshidbek, Ismonov, Rustamov Umurzoq, and Abduraimova Muazzamoy. "MARKAZIY VA PARALLEL PROYEKSIYA ORTOGONAL PROYEKSIYALAR VA MODELNI KO ‘RINISHLARI." Educational Research in Universal Sciences 1.4 (2022): 70-81.

Ismonov, Xurshidbek Baxtiyorivich, and Muazzamoy Abduqodir qizi Abduraimova. "ORTOGONAL PROYEKSIYALAR VA MODELNI KO ‘RINISHLARI." Educational Research in Universal Sciences 1.3 (2022): 288-296.

Qizi, Abduraimova Muazzamoy Abduqodir. "PROJECTION AND AXONOMETRY."

"UMUM TAʼLIM MAKTABLARDA CHIZMACHILIK FANINI OʻQITISHNING HOZIR HOLATI." Oriental Art and Culture, Vol. 5, No. 6, 2024, pp. 65–69.

Khakimjanovch, I. M. A., & Abduqodirovna, A. M. Capabilities OF Computer Graphics. General Information About Graphic Programs. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 12(11), 114-117.

Mirzaev, S. O. Methodology for Organizing Exhibitions AND Creative Activities in Primary Schools. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 13(12), 150-154.

Ismonov, X. B., & Abduraimova, M. A. AUTOCAD DASTURIDA TUTASHMA BILAN ISHLASHNING MAQBUL USULLARI.

Ismonov, X., Rustamov, U., & Abduraimova, M. (2022). PERSPEKTIVA. PERSPEKTIV MASSHTABLAR. Science and innovation, 1(C6), 164-171.

Olimovich, M. S., Baxtiyorovich, I. X., & Shokirovna, Z. M. (2020). Problems of teaching fine arts and its history. ACADEMICA: AN INTERNATIONAL MULTIDISCIPLINARY RESEARCH JOURNAL Учредители: Diva Enterprises Private Limited, 10(4), 69.

Mirzaev, S. O. Methodology for Organizing Exhibitions AND Creative Activities in Primary Schools. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 13(12), 150-154.

ОЛИМОВ, Л., МИРЗАЕВ, С., & ДАРМОНОВ, И. ТАСВИРИЙ САНЪАТ МУТАХАССИСЛИГИ ТАЛАБАЛАРИГА АДСОРБЦИЯ ҲОДИСАСИНИ ЎҚИТИШ. ILMIY ХABARNOMA. НАУЧНЫЙ ВЕСТНИК Учредители: Андижанский государственный университет им. ЗМ Бабура, (3), 111-112.

Mirzayev, S. O. TASVIRIY SAN’AT DARSLARINI MAZMUNLI TASHKIL ETISHDA SINFDAN VA MAKTABDAN TASHQARI ISHLAR SAMARADORLIGINI OSHIRISH.

Downloads

Published

2026-04-30

How to Cite

Shavkatov, F. (2026). “RANG NOMLARINING KELIB CHIQISHI”. Development and Innovations in Science, 5(4), 200-215. https://doi.org/10.5281/zenodo.20024698