SUD HOKIMIYATINING RIVOJLANISHI: LOTIN AMERIKADAGI SUD ISLOHOTLARINING UCHO’LCHOVLI TAHLILI

Authors

  • Abdulaxadxon G’ulomov NamDU Yuridik fakulteti 2-bosqich talabasi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19906188

Keywords:

Sud hokimiyati, konstitutsiyaviy adolat, mustaqillik, vakolatlar, Lotin Amerika sudlari, siyosiy tizim, odil sudlov

Abstract

Ushbu maqola sud hokimiyatining o‘sishi va siyosiy jarayonlardagi roli — konstitutsiyaviy adolatni shakllantirishdagi ahamiyatini tahlil qiladi. Mualliflar uch o‘lchovli yondashuvni taklif qiladi: ex ante avtonomiya (sudyalarning tayinlanish jarayonidagi mustaqillik), ex post avtonomiya (sudyalarning faoliyatiga ta’sir qilish darajasi) va sud vakolatlari (sudning siyosiy masalalarda aralashish imkoniyati). Latin Amerikadagi 1970–2000-yillar oralig‘idagi sud islohotlari kontekstida ushbu model tatbiq qilinadi va turli sud modellari — Regime Ally, Sidelined Court, Major Policy Player va Procedural Arbiter — aniqlanadi. Natijalar sudlarning avtonomiya va vakolat darajalaridagi o‘zaro ta’sir siyosiy tizimdagi rolini belgilashini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, maqola sud hokimiyatining ijtimoiy va siyosiy jarayonlarga aralashishi, shuningdek, konstitutsiyaviy huquqni himoya qilishdagi samaradorligini tushunish uchun yangi konseptual asos yaratadi.

References

Andrea Pozas-Loyo & Julio Ríos-Figueroa, Enacting Constitutionalism: The Origins of Independent Judicial Institutions in Latin America, Comparative Politics, 42, 500 (2010).

Patricio Navia & Julio Ríos-Figueroa, The Constitutional Adjudication Mosaic of Latin America, Comparative Political Studies, 38, 189 (2005).

Diana Kapiszewski, Gordon Silverstein & Robert A. Kagan, Consequential Courts: Judicial Roles in Global Perspective(2013).

Varun Gauri & Daniel M. Brinks, Courting Social Justice: Judicial Enforcement of Social and Economic Rights in the Developing World (2008).

Frank B. Cross, The Error of Positive Rights, UCLA Law Review, 48, 857 (2001).

Barry R. Weingast, Why Developing Countries Prove So Resistant to the Rule of Law, University of Texas Comparative Politics Speaker Series (2008).

C. Neal Tate & Torbjörn Vallinder (eds.), The Global Expansion of Judicial Power: The Judicialization of Politics (1995).

Ran Hirschl, Towards Juristocracy: The Origins and Consequences of the New Constitutionalism (2004).

Tom Ginsburg, Judicial Review in New Democracies: Constitutional Courts in Asian Cases (2003).

Charles R. Epp, The Rights Revolution: Lawyers, Activists, and Supreme Courts in Comparative Perspective (1998).

Lee Epstein & Jack Knight, The Choices Justices Make (1998).

Jeffrey Segal & Harold Spaeth, The Supreme Court and the Attitudinal Model Revisited (2002).

Clifford Carrubba, A Model of the Endogenous Development of Judicial Institutions in Federal and International Systems, Journal of Politics, 71, 55 (2009).

Jeffrey K. Staton, Judicial Power and Strategic Communication in Mexico (2010).

Scott Mainwaring & Matthew Soberg Shugart, Presidentialism and Democracy in Latin America (1997).

José Antônio Cheibub, Presidentialism, Parliamentarism, and Democracy (2007).

Julio Ríos Figueroa & Jeffrey Staton, An Evaluation of Cross-National Measures of Judicial Independence, Journal of Law, Economics & Organization, 30, 104 (2014).

Daniel M. Brinks, “Faithful Servants of the Regime”: The Brazilian Constitutional Court’s Role under the 1988 Constitution, in Courts in Latin America (Gretchen Helmke & Julio Ríos-Figueroa eds., 2011).

James Melton & Tom Ginsburg, Does de jure Judicial Independence Really Matter? A Reevaluation of Explanations for Judicial Independence, Journal of Law & Courts, 2, 187 (2014).

Gretchen Helmke, Courts under Constraints: Judges, Generals and Presidents in Argentina (2005).

Downloads

Published

2026-04-29

How to Cite

G’ulomov, A. (2026). SUD HOKIMIYATINING RIVOJLANISHI: LOTIN AMERIKADAGI SUD ISLOHOTLARINING UCHO’LCHOVLI TAHLILI. Development and Innovations in Science, 5(4), 164-174. https://doi.org/10.5281/zenodo.19906188