RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA KORPORATIV BOSHQARUV VA IQTISODIY SAMARADORLIKNING O'ZARO TA'SIRI: NAZARIY VA AMALIY TAHLIL

Authors

  • Mahammadniyoz Sobirov O'zbekiston Biznes va Sanoat Universiteti (UBS), Menejment kafedrasi o'qituvchisi
  • Shoxista Mirzaeva UBS Talabasi
  • Mushtariybonu Nabiyeva UBS Talabasi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19563317

Keywords:

korporativ boshqaruv, iqtisodiy samaradorlik, raqamli transformatsiya, kapital rentabelligi, boshqaruv tuzilmasi, O'zbekiston iqtisodiyoti, agentlik nazariyasi, zisatkarlik nazariyasi.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada raqamli transformatsiya sharoitida korporativ boshqaruv mexanizmlari va iqtisodiy samaradorlikning o'zaro aloqasi nazariy va empirik jihatdan o'rganiladi. Tadqiqot O'zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiya qilish jarayonida korporativ boshqaruv tizimlarini takomillashtirish zaruratini asoslab beradi. Tahlil natijalari shuni ko'rsatadiki, kuchli korporativ boshqaruv tamoyillari joriy etilgan tashkilotlarda kapital rentabelligi o'rtacha 18-24% ga yuqori bo'lib, operatsion xarajatlar esa 12-15% ga kamayadi. Maqolada ishlab chiqilgan integratsion model korporativ boshqaruv samaradorligini baholashning yangi metodologik yondashuvini taklif etadi va O'zbekistondagi yirik kompaniyalar misolida sinovdan o'tkazilgan.

References

Berle, A. A., & Means, G. C. (1932). The Modern Corporation and Private Property. Macmillan, New York.

Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.

Fama, E. F., & Jensen, M. C. (1983). Separation of Ownership and Control. Journal of Law and Economics, 26(2), 301–325.

Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach. Pitman, Boston.

Klapper, L. F., & Love, I. (2004). Corporate Governance, Investor Protection, and Performance in Emerging Markets. Journal of Corporate Finance, 10(5), 703–728.

Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum, Geneva.

Yermack, D. (2017). Corporate Governance and Blockchains. Review of Finance, 21(1), 7–31.

Eccles, R. G., Ioannou, I., & Serafeim, G. (2019). The Impact of Corporate Culture of Sustainability on Corporate Behavior and Performance. Management Science, 65(8), 3467–3490.

Düsing, M. (2022). Digital Corporate Governance: New Challenges for Board Oversight in the Era of Digital Transformation. Corporate Governance: An International Review, 30(3), 234–251.

OECD (2023). G20/OECD Principles of Corporate Governance 2023. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/ed750b30-en

Toshmatov, A. (2021). O'zbekistondagi davlat kompaniyalarida korporativ boshqaruv muammolari. Iqtisodiyot va Innovatsion Texnologiyalar ilmiy jurnali, 4, 112–128.

Raximov, B., & Yusupov, F. (2022). Xususiylashtirish va korporativ boshqaruv: O'zbekiston tajribasi. O'zbekiston Iqtisodiyoti Jurnali, 3(1), 45–67.

O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi PF-60-son Farmoni: 'O'zbekiston Respublikasini rivojlantirishning 2022-2026 yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekiston strategiyasi to'g'risida'. Toshkent.

Gompers, P., Ishii, J., & Metrick, A. (2003). Corporate Governance and Equity Prices. Quarterly Journal of Economics, 118(1), 107–155.

Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1997). A Survey of Corporate Governance. Journal of Finance, 52(2), 737–783.

Downloads

Published

2026-04-13

How to Cite

Sobirov, M., Mirzaeva, S., & Nabiyeva, M. (2026). RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA KORPORATIV BOSHQARUV VA IQTISODIY SAMARADORLIKNING O’ZARO TA’SIRI: NAZARIY VA AMALIY TAHLIL. Development and Innovations in Science, 5(4), 46-55. https://doi.org/10.5281/zenodo.19563317