O‘ZBEK TOPONIMLARINING LUG‘AT SHAKLI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17076129Keywords:
toponimika, lug‘aviy tahlil, etimologiya, semantika, geografik nomlar, o‘zbek toponimlari, tilshunoslik, morfologik tuzilish, madaniy meros, tarixiy joy nomlari.Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi toponimlar — ya’ni joy nomlari — tilshunoslik nuqtai nazaridan, xususan, ularning lug‘aviy shakllari asosida tahlil qilinadi. Toponimlar xalq tilining qadimiy qatlamlarini, tarixiy xotirasini va madaniy merosini o‘zida mujassam etgan muhim til birliklari hisoblanadi. Ushbu maqolada toponimlarning tarkibiy tuzilishi, etimologiyasi, semantik guruhlari va leksik shakllari o‘rganiladi. Jumladan, geografik obyektlar, shaxs nomlari, iqtisodiy faoliyat va tabiat hodisalari bilan bog‘liq toponimlar misolida ularning lug‘aviy xususiyatlari tahlil etiladi. Shuningdek, maqolada o‘zbek toponimikasida ko‘p uchraydigan affiks va so‘z birikmalarining fonetik, morfologik hamda semantik tahliliga ham alohida e’tibor qaratilgan. Bu tahlil orqali toponimlarning lingvistik va madaniy qiymatini aniqlash, ularning zamonaviy o‘zbek tilidagi o‘rni va ahamiyatini belgilash ko‘zda tutilgan. Tadqiqot natijalari toponimik merosni saqlash, yangicha nomlash jarayonlariga ilmiy asos yaratish va milliy o‘zlikni anglashga xizmat qiladi.
References
Nafasov, T. (1988). O‘zbekistanning janubiy rayonlari toponimlarining izohli lug‘ati. Toshkent: O‘qituvchi.
Sobirov, A. (2010). “O‘zbek toponimikasining tarixiy rivojlanishi”. Til va Adabiyot, 3(12), 45-52.
Rustamov, M. (2015). “O‘zbekiston hududidagi geografik nomlarning lingvistik tahlili”. O‘zbek tilshunosligi jurnali, 7(4), 67-75.
Tursunov, S. (2018). “Toponimika va uning milliy madaniyatdagi o‘rni”. Madaniyatshunoslik tadqiqotlari, 2(5), 23-31.
Karimov, D. (2021). “O‘zbek toponimlarining etimologiyasi va ularning tarixiy ahamiyati”. Filologiya fanlari doktori dissertatsiyasi, Toshkent Davlat Universiteti.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy Ensiklopediyasi. (2017). Toponimika. Toshkent: O‘qituvchi.
Erkinov, J. (2019). “O‘zbek tilining geografik nomlari: tarix va zamonaviy holat”. Tilshunoslik olimi, 4(9), 101-110.
