BOJXONA SIYOSATINING IQTISODIYOTNI MONETAR TARTIBGA SOLISH MEXANIZMIDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
bojxona siyosati, monetar tartibga solish, pul-kredit siyosati, bojxona tariflari, bojxona to‘lovlari, import hajmi, inflyatsiya, milliy valyuta kursi, tashqi savdo balansi, makroiqtisodiy barqarorlik.Abstract
Mazkur maqolada bojxona siyosatining iqtisodiyotni monetar tartibga solish mexanizmidagi o‘rni va ahamiyati tadqiq etilgan. Bojxona tariflari, bojxona to‘lovlari va imtiyozlarining import hajmi, ichki narxlar darajasi, inflyatsiya, milliy valyuta kursi hamda tashqi savdo balansiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, bojxona siyosati bilan pul-kredit siyosati o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik tahlil qilinib, ularni muvofiqlashtirish makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlashning muhim omili ekanligi asoslangan. Tadqiqotda tizimli tahlil, qiyosiy tahlil, iqtisodiy-statistik va mantiqiy umumlashtirish usullaridan foydalanilgan. Tahlil natijasida bojxona tariflarining o‘zgarishi import narxlari orqali inflyatsion jarayonlarga, xorijiy valyutaga talab va milliy valyuta kursiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Maqolada bojxona va monetar siyosatni uyg‘unlashtirish, tarif qarorlarining iqtisodiy oqibatlarini oldindan baholash hamda bojxona tartib-taomillarini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1.Abdullayeva, Sh.Z. (2018). Pul va banklar. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: Iqtisod-Moliya, 756 b.
2.Quvatova, Z.O. (2023). “Global oziq-ovqat tanqisligi va milliy oziq-ovqat xavfsizligi: bojxona aspektida xavf omili sifatida”. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 11(5), 277–283-b. DOI: 10.55439/EIT/vol11_iss5/a30.
3.Abdikarimova, D. (2024). “O‘zbekiston va Jahon Savdo Tashkiloti: integratsiya jarayoni va iqtisodiy ta’siri tahlili”. Moliya va bank ishi, 4, 17–21-b.
4.Барсегян, Д.Э. (2020). «Влияние мер таможенно-тарифного регулирования внешнеторговой деятельности на формирование внутренних цен Евразийского экономического союза». Вестник университета, № 2, с. 104–109.
5.Акимова, К.В., Макарова, А.С., Мельников, С.А. (2022). «Таможенная политика России на современном этапе». Международный журнал гуманитарных и естественных наук, № 5-4(68), с. 41–45. DOI: 10.24412/2500-1000-2022-5-4-41-45.
6.Новиков, В.Е. (2023). «Таможенно-тарифное регулирование как инструмент развития национальной экономики». Вестник Российской таможенной академии, № 3(64), с. 133–140.
7.Ha, J., Stocker, M.M., Yilmazkuday, H. (2020). “Inflation and Exchange Rate Pass-Through”. Journal of International Money and Finance, 105, 102187. DOI: 10.1016/j.jimonfin.2020.102187.
8.Wang, Y., Yang, K., Yang, Y. (2025). “Monetary Policy Responses to Tariff Shocks: Lending Facilities as a Complementary Tool”. International Review of Economics & Finance, 104, 104577. DOI: 10.1016/j.iref.2025.104577.
9.Kato, H., Suzuki, K., Takahashi, M. (2025). “Trade Policy and Structural Change”. SSRN Working Paper. DOI: 10.2139/ssrn.5376544.
10.Ostry, D., Lloyd, S., Corsetti, G. (2025). Trading Blows: The Exchange-Rate Response to Tariffs and Retaliations. Bank of England Staff Working Paper No. 1139. London: Bank of England.
11.Dellmo, H. (2025). Macroeconomic Effects of Increased Import Tariffs. Staff Memo. Stockholm: Sveriges Riksbank.
12.Amiti, M., Redding, S.J., Weinstein, D.E. (2019). “The Impact of the 2018 Tariffs on Prices and Welfare”. Journal of Economic Perspectives, 33(4), pp. 187–210. DOI: 10.1257/jep.33.4.187.
13.Fajgelbaum, P.D., Goldberg, P.K., Kennedy, P.J., Khandelwal, A.K. (2020). “The Return to Protectionism”. The Quarterly Journal of Economics, 135(1), pp. 1–55. DOI: 10.1093/qje/qjz036.
