TASAVVUF ALLOMALARI MEROSIDA MAʼNAVIY TARBIYA MASALALARI (KARMANALIK ALLOMALAR MISOLIDA)

Authors

  • Sardor Quvonov Navoiy davlat pedagogika instituti tadqiqotchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/

Keywords:

tasavvuf, maʼnaviy tarbiya, Karmana, Yassaviya tariqati, Xoja Ahmad Yassaviy, Najmiddin Kubro, Hojagon-Naqshbandiya, «Lamahot», Olim Shayx Azizon, Shayx Xudoydod Valiy, Hazrat Qosim Shayx, zikr, komil inson.

Abstract

Maqolada islom maʼnaviyatining ajralmas qismi boʻlmish tasavvuf taʼlimotining maʼnaviy-axloqiy tarbiya tizimi sifatidagi mohiyati Karmana (Quyi Zarafshon) vohasida faoliyat yuritgan Yassaviya tariqati allomalari merosi misolida tahlil etiladi. Tadqiqot Markaziy Osiyo oʻrta asr tasavvufining noyob birlamchi manbalari — Muhammad Olim Shayx Azizonning «Lamahot min nafahot ul-quds» hamda Mavlono Sayyidning «Manoqibi Shayx Xudoydod Valiy» asarlari asosida olib borilib, ularda aks etgan ruhiy poklanish, mehnat tarbiyasi, ijtimoiy mehr-shafqat, ekologik ong, ilmu maʼrifat va millatlararo hamjihatlik gʻoyalarining bugungi maʼnaviy taraqqiyot uchun ahamiyati ochib beriladi.

References

1. Усмон Турар. Тасаввуф тарихи. – Т.: Истиқлол, 1999. – 312 б.

2. Martin Lings. What is Sufism? – Lahore (Pakistan), 1999. – 134 p.

3. Комилов Н. Тасаввуф. – Т.: Мовароуннаҳр – Ўзбекистон, 2009. – 448 б.

4. О. Усмон. Бухорои шарифнинг етти пири. – Т.: Тош ДШИ нашриёти, 2003. – 96 б.

5. Шайх Нажмиддин Кубро. Тасаввуфий ҳаёт / таржимон ва нашрга тайёрловчилар: И. Ҳаққул, А. Бектош. – Т.: Мовароуннаҳр, 2004. – 208 б.

6. Исҳоқова З. Шайх Нажмиддин Кубро. – Т.: Ўзбекистон, 2013. – 136 б.

7. Исҳоқова З. Тасаввуф таълимотида валийлик тушунчасининг диний-фалсафий талқини (Алишер Навоийнинг «Насойим ул-муҳаббат» асари асосида): фал. фан. ном. ... автореф. – Т., 2007. – 25 б.

8. Остонақулов И. Авлиёлар Султони, Туронлик валийлар. – Т.: Янги аср авлоди, 2004. – 255 б.

9. Остонақулов И. Муҳаммад Сиддиқ Рушдий «Тазкирату-л-авлиё» асарининг шарқ агиографик манбаларини ўрганишдаги аҳамияти: тарих фан. док. дисс. автореф. – Т., 2010. – 47 б.

10. Муҳаммад ал-Олим ас-Содиқ ал-Алавий (Олим Шайх Азизон). Ламаҳот мин нафаҳот ул-қудс. ЎзФА Шарқшунослик институти қўлёзмаси. Инв. № 495, 2671. – 288 б.

11. Muhammad Olim Shayx Azizon. Lamahot min nafahot ul-quds: ilmiy-ommabop nashr. – Toshkent: «Fan» nashriyoti, 2006.

12. Шарафуддин Роқимий. Тарихи томм. – Т.: Маънавият, 1998. – 240 б.

13. Каримов Э. Э. Йассавийа и Ходжаган Накшбандийа: история действительная и вымышленная. – Т.: Ўзбекистон, 2000.

14. Муҳаммад Шариф ал-Ҳусайний ал-Алавий Бухорий. Ҳужжат уз-зокирин (1090/1679). ЎзФА Шарқшунослик институти қўлёзмаси. Инв. № 2667.

15. Абу Тоҳирхожа Самарқандий. Самария (Самарқанд мозорлари зикри) / форс тилидан А. Сатторий таржимаси. – Т.: Янги аср авлоди, 2009. – 256 б.

16. Ҳасанов Н. Муҳаммад Олим Сиддиқий ва унинг «Ламаҳот мин нафаҳоти-л-қудс» асари ҳақида // Имом ал-Бухорий сабоқлари. – 2006. – № 3. – Б. 196.

17. Персидские и таджикские рукописи Института народов Азии АН СССР / ред. О. Ф. Акимушкин, В. В. Кушев и др. – Москва, 1964. – С. 282.

18. Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. Вып. 2. Биографические сочинения. – М., 1961. – С. 133–136.

19. Исмоилов М. Шайх Худойдоднинг «Баҳр ал-улум» асари Марказий Осиёда тасаввуф тарихига оид муҳим манба (XVIII асрнинг иккинчи ярми): тарих фан. ном. дисс. автореф. – Т., 2006. – Б. 19.

20. Абдурауф Фитрат. Танланган асарлар. II жилд. Илмий асарлар. – Т.: Маънавият, 2000. – Б. 36.

21. Улуғ авлиё Шайх Худойдод Вали (Маноқиб) / форс тилидан Сайфуддин Сайфуллоҳ таржимаси. – Т.: Ўзбекистон, 2017. – 96 б.

22. Бабаджанов Б. О видах зикра джахр у братств Центральной Азии // Ислам на территории бывшей Российской империи. Энциклопедический словарь / отв. ред. С. М. Прозоров. – Вып. 4. – Москва: Восточная литература, 2003. – С. 25–27.

23. Бўлдиева С. Нурота: эссе. – Т.: Шарқ, 2003. – Б. 122.

Downloads

Published

2026-06-27

How to Cite

Quvonov, S. (2026). TASAVVUF ALLOMALARI MEROSIDA MAʼNAVIY TARBIYA MASALALARI (KARMANALIK ALLOMALAR MISOLIDA). Current Approaches and New Research in Modern Sciences, 5(9), 58-73. https://doi.org/10.5281/