КРИМИНОГЕН ВАЗИЯТНИ БАҲОЛАШ ВА ПРОГНОЗЛАШНИНГ ЗАМОНАВИЙ МЕХАНИЗМЛАРИНИ ЖОРИЙ ЭТИШ (НУКУС ШАХРИ “ЖЕКЕ ТЕРЕК” МАҲАЛЛАСИ МИСОЛИДА)
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
криминоген вазият, мураккаб маҳалла, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси, барвақт олдини олиш, профилактика инспектори, маҳалла еттилиги, субъектлар ҳамкорлиги, хавф харитаси, профилактик паспорт, “Обод ва хавфсиз маҳалла”, жамоат хавфсизлиги, манзилли профилактика.Abstract
Мақолада Нукус шаҳри “Жеке терек” маҳалласи мисолида криминоген вазияти мураккаб маҳаллаларда ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш амалиёти ва профилактика субъектлари ҳамкорлигининг ташкилий-ҳуқуқий жиҳатлари таҳлил қилинган. Мақолада маҳалла даражасида профилактик фаолиятни фақат ҳуқуқбузарлик содир этилганидан кейинги таъсир чоралари билан чекламасдан, хавф омилларини эрта аниқлаш, уларни субъектлар ваколатига мувофиқ баҳолаш ва манзилли профилактик чораларни қўллаш зарурлиги асосланган. Шунингдек, профилактика инспектори, маҳалла раиси, хотин-қизлар фаоли, ёшлар етакчиси, ҳоким ёрдамчиси, ижтимоий ходим ва солиқ инспектори ўртасидаги ҳамкорлик “Обод ва хавфсиз маҳалла” тамойили асосида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишда муҳим механизм сифатида ёритилган.
References
1. Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 14 майдаги “Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида”ги ЎРҚ-371-сон Қонуни // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси: https://www.lex.uz/acts/2387357.
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 29 ноябрдаги “Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги концепциясини тасдиқлаш ва уни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-27-сон Фармони // https://www.lex.uz/acts/5749291.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 5 октябрдаги “Рақамли Ўзбекистон — 2030” стратегиясини тасдиқлаш ва уни самарали амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-6079-сон Фармони // https://lex.uz/docs/5030957.
4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги “Ўзбекистон — 2030” стратегияси тўғрисида”ги ПФ-158-сон Фармони // https://lex.uz/docs/6600413.
5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 16 февралдаги “Мамлакат тараққиётининг 2030 йилга қадар устувор йўналишларини амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПФ-21-сон Фармони // https://lex.uz/docs/8050769.
6. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 1 декабрдаги “Жамоат тартибини сақлаш, жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва ҳуқуқбузарликлар профилактикаси соҳасидаги Ҳукумат қарорларини тизимлаштириш тўғрисида”ги 754-сон қарори // https://www.lex.uz/docs/7872510.
7. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 2 июлдаги “Шахсга доир маълумотлар тўғрисида”ги ЎРҚ-547-сон Қонуни // https://lex.uz/docs/4396419.
8. Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 15 апрелдаги “Киберхавфсизлик тўғрисида”ги ЎРҚ-764-сон Қонуни // https://lex.uz/docs/5960604.
9. Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 16 сентябрдаги “Ички ишлар органлари тўғрисида”ги ЎРҚ-407-сон Қонуни // https://lex.uz/docs/3027843.
10. Shaw C.R., McKay H.D. Juvenile Delinquency and Urban Areas. Chicago: University of Chicago Press, 1942.
11. Cohen L.E., Felson M. Social Change and Crime Rate Trends: A Routine Activity Approach // American Sociological Review. 1979. Vol. 44. No. 4. P. 588–608.
12. Brantingham P.J., Brantingham P.L. Environmental Criminology. Beverly Hills: Sage Publications, 1981.
13. Sherman L.W., Gartin P.R., Buerger M.E. Hot Spots of Predatory Crime: Routine Activities and the Criminology of Place // Criminology. 1989. Vol. 27. No. 1. P. 27–56.
14. Weisburd D. The Law of Crime Concentration and the Criminology of Place // Criminology. 2015. Vol. 53. No. 2. P. 133–157.
15. Қорақалпоғистон Республикаси ички ишлар вазирлиги “Жеке терек” МФЙ бўйича статистик маълумотлари.
16. Қорақалпоғистон Республикаси ички ишлар вазирлиги “Жеке терек” МФЙ бўйича статистик маълумотлари.
17. Қорақалпоғистон Республикаси ички ишлар вазирлиги “Жеке терек” МФЙ бўйича статистик маълумотлари.
18. Криминология: дарслик / масъул муҳаррирлар таҳрири остида. Тошкент: юридик таълим нашрлари, турли йиллар.
19. Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси: ўқув қўлланма. Тошкент: ИИВ Академияси.
20. Ички ишлар органларининг профилактик фаолияти: ўқув-амалий қўлланма. Тошкент: ИИВ Академияси.
