ЖИНОЯТ ҲУҚУҚИДА ОИЛА ТУРМУШ ДОИРАСИДА ЗЎРОВОНЛИК ТУШУНЧАСИ

Authors

  • У.А. Абдусаломов Тошкент вилояти ИИББ ҳузуридаги Тергов бошқармаси Ахборот таҳлил бўлими бошлиғи, капитан

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18403235

Keywords:

оилавий (маиший) зўровонлик, Жиноят кодекси 1261-модда, Ўзбекистон қонунчилиги, болаларга нисбатан зўровонлик, гендерга асосланган зўровонлик, психологик зўровонлик, иқтисодий зўровонлик, жинсий зўровонлик, ҳимоя ордерлари, 2023 йил ислоҳотлари, яраштириш амалиёти, БМТ ва UNDP тавсиялари, маданий омиллар, суд амалиёти.

Abstract

Мақола Ўзбекистон жиноят ҳуқуқида оила турмуш доирасида (маиший) зўровонлик тушунчасининг ривожланиши ва ҳуқуқий тартибга солинишига бағишланган. 2023 йил апрелда қабул қилинган қонун билан Жиноят кодексига 126-1-модда киритилиши орқали оилавий зўровонлик алоҳида жиноят таркиби сифатида тан олингани, унинг жисмоний, психологик, иқтисодий ва жинсий шакллари қамраб олингани таҳлил қилинади. Муаллиф 2019 йилдан бошлабги қонунчилик ислоҳотлари, расмий статистика (2021–2025 йиллардаги зўровонлик ҳолатлари ўсиши), халқаро стандартлар (БМТ, UNICEF, UNDP) ва ўзбекистонлик ҳамда хорижий олимларнинг тадқиқотларига таяниб, болаларга нисбатан оилавий зўровонликнинг алоҳида ҳимоя қилиниши (2024 йилдаги ўзгаришлар, жисмоний жазо ва эътиборсизликни жиноийлаштириш) масалаларини кўриб чиқади. Мақолада қонунларнинг амалий қўлланилиш муаммолари (яраштириш амалиёти, маданий омиллар, суд ва ҳуқуқ-тартибот органлари тайёргарлиги), шунингдек, келгусида онлайн зўровонлик ва бошқа замонавий шаклларни қамраб олиш зарурлиги таъкидланади. Хулоса қисмида ислоҳотларнинг ижобий томонлари билан бирга, уларнинг тўлиқ самарали ижро этилиши учун ижтимоий ва институционал ўзгаришлар муҳимлиги қайд этилади.

References

Kholmirzaev U., Shamsidinov Z. Semiotics of Legal Transplants: Exploring Domestic Violence Justice in Uzbekistan //Journal for the Semiotics of Law-Revue internationale de sémiotique juridique. – 2024. – Т. 37. – №. 2. – С. 345-367.

Kamola A. Gender inequality in Uzbekistan: Problems of access to justice for women affected by domestic violence //World Bulletin of Management and Law. – 2023. – Т. 15. – №. 4. – С. 89-102.

Akisheva A. A study on violence against women and girls and its legal and policy regulation in Central Asia //Journal of Gender-Based Violence. – 2025. – Т. 9. – №. 1. – С. 56-78.

Martinez K. An ethnographic study of domestic violence and divorce in Uzbekistan: what is more important, to be free or to be alive? //Lund University Publications. – 2017. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-45.

Abzalova K.M. Criminal Law Protection of Human Life and Prevention of Murder in Uzbekistan (On the Example of Women) //PSYCHOLOGY AND EDUCATION. – 2021. – Т. 58. – №. 2. – С. 1234-1245.

Suyunova D.J. Genesis of criminal liability formation for crimes against women in Uzbekistan //Siberian Federal University Library. – 2022. – Т. 1. – №. 1. – С. 67-89.

Choudhoury K. An Empirical Study Of Domestic Violence In Central Asia With Special Reference To Uzbekistan //Journal of Namibian Studies. – 2023. – Т. 33. – №. 3. – С. 456-478.

Ruzmetov B.K. Protection of Human Rights in the Criminal Procedure Legislation of the Republic Of Uzbekistan and Improved Reforms Taking Into Account Foreign Experience //Psychology and Education Journal. – 2021. – Т. 58. – №. 1. – С. 890-905.

Umirdinov A., Khakimov A. Tensions between Domestic and International Law for Supremacy in Uzbekistan //Korea Legislation Research Institute Repository. – 2020. – Т. 1. – №. 1. – С. 34-56.

Saparovna N.S. Victim's Behavior when Sentencing a Person who Commits Intentional and Unintentional Homicide in a State of Intense Emotional Excitement Under Uzbekistan Law //Journal for the Semiotics of Law-Revue internationale de sémiotique juridique. – 2025. – Т. 38. – №. 1. – С. 123-145.

Amnesty International. Uzbekistan: Parliament passes long-overdue legislation criminalizing domestic violence //Amnesty.org. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-5.

UNDP. Analysis of Judicial Practice on Domestic Violence Cases (Criminal cases) //UNDP Uzbekistan Publications. – 2025. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-50.

IPHR. Reform and Reality: Measuring Uzbekistan's Progress in the Fight Against Domestic Violence //IPHR Online. – 2025. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-30.

The Advocates for Human Rights. Domestic Violence in Uzbekistan //Theadvocatesforhumanrights.org. – 2000. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-20.

Human Rights Watch. Sacrificing Women to Save the Family?: Domestic Violence in Uzbekistan //Refworld.org. – 2001. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-40.

BEARR Trust. Addressing violence against women in Uzbekistan //Bearr.org. – 2024. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-10.

U.S. Department of State. 2023 Country Reports on Human Rights Practices: Uzbekistan //State.gov. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-50.

UNFPA. Sexual and gender-based violence in Central Asia //UNFPA EECA. – 2025. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-20.

Equality Now. Statement from Equality Now on Domestic Violence and Sexual Violence Laws in Uzbekistan //Equalitynow.org. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-5.

International Commission of Jurists. PROTECTION OF WOMEN AND CHILDREN FROM VIOLENCE IN UZBEKISTAN //ICJ.org. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 1-15.

Downloads

Published

2026-01-27

How to Cite

Абдусаломов, У. (2026). ЖИНОЯТ ҲУҚУҚИДА ОИЛА ТУРМУШ ДОИРАСИДА ЗЎРОВОНЛИК ТУШУНЧАСИ. Current Approaches and New Research in Modern Sciences, 5(1), 130-138. https://doi.org/10.5281/zenodo.18403235