MIF VA AFSONALARDA XAYOLIY OBRAZLARNING TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.14762291Keywords:
afsona, mif, animisti qarashlar, totemistik qarashlar, ertak.Abstract
Turkiy xalqlar fol’klori bilan urf-odatlarida izlari saqlanib qolgan animistik va totemistik qarashlar qadimiy tasavvurlar sistemasini tashkil etadi. Ma’lumki, ibtidoiy inson o‘ziga noma’lum bo‘lib ko‘ringan tabiat kuchlaridan talvasaga tushar ekan, ayni paytda ularni yengishga harakat qilgan. Buning uddasidan chiqa olmay, ilojsiz qolish tabiatga sig‘inish, notabiiy ko‘ringan hodisalarga topinish, ularni madaniyat darajasiga ko‘tarishga olib kelgan. Bu hol tabiat va jamiyat hodisalariga qarashda g‘ayri ilmiy (ibtidoiy inson nazarida haqiqiy) animistik va totemistik tasavvurlarni tug‘dirgan. Ushbu maqolamizda xalq og‘zaki ijodining qadimiy janrlaridan bo‘lgan mif hamda afsonalarda keltirilgan pari, dev, yalmog‘iz, ajdarho kabi xayoliy obrazlarning xarakter-xususiyatlarini tahlil qildik. Animistik hamda totemistik obrazlarning insonlar hayotidagi o‘rniga alohida e’tibor qaratdik.
References
O‘zbek xalq og‘zaki poetik ijodi (X.Razzoqov, T.Mirzaev, O.Sobirov, K.Imomov). Toshkent: “O‘qituvchi” nashriyoti, 1980 yil.
SH. Xolmatov. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. SamDU, 1980-yil.
N.Mallaev. O‘zbek adabiyoti tarixi. Toshkent: “O‘qituvchi” nashriyoti, 1976-yil.
A.Abdurahmonov. Turkiy xalqlar og’zaki ijodi. Toshkent: “Fan” nashriyoti, 2004-yil.
O‘zbekiston xalqlar tarixi. Toshkent: “Fan” nashriyoti, 1992-yil.
U.Jumanazarov. Tarix haqiqati va xalq ijodi badiiyati (ilmiy risola). Toshkent: “Fan” nashriyoti, 2007-yil.
