XIX ASRNING OXIRLARIDA BUXORO, XIVA, QO‘QON XONLIKLARIDA TA’LIM-TARBIYA, MAKTAB, FAN VA MADANIYAT. USHBU DAVRDAGI RESPUBLIKAMIZ HUDUDIDA OCHILGAN ILK MAKTABLAR VA UNDAGI TA’LIM-TARBIYA JARAYONLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18204624Keywords:
Buxoro, Xiva, Qo‘qon, ta’lim, madrasa, maktab, jadidchilik, yangi usul, XIX asr, madaniyat, fanAbstract
Ushbu ilmiy maqola XIX asrning oxirlarida Buxoro, Xiva va Qo‘qon xonliklarida ta’lim-tarbiya, maktab, fan va madaniyatning holatini chuqur tahlil qiladi. Tadqiqot xonliklardagi an’anaviy ta’lim tizimi, jumladan, maktab va madrasalarning tuzilishi, o‘quv jarayonlari va ijtimoiy rolini o‘rganadi. Shuningdek, maqolada jadidchilik harakatining shakllanishi, uning zamonaviy ta’lim g‘oyalari va respublikamiz hududida ochilgan ilk yangi usul maktablarining ta’lim-tarbiya prinsiplari hamda o‘quv dasturlari yoritilgan. XIX asr oxiridagi fan, adabiyot va san’atdagi yutuqlar, ularning o‘ziga xos xususiyatlari, shuningdek, madaniyatga tashqi ta’sirlar va mahalliy intellektual salohiyatning roli ham atroflicha ko‘rib chiqiladi. Maqola ushbu davrning ta’lim-tarbiya tizimining o‘ziga xos jihatlarini ochib berish va uning zamonaviy o‘zbek ta’limiga ta’sirini baholashni maqsad qilgan.
References
Khalid, Adeeb. Musulmon madaniy islohoti siyosati: Markaziy Osiyodagi Jadidizm. Berkeley: University of California Press, 1998.
Allworth, Edward A. Zamonaviy o'zbeklar: O'n to'rtinchi asrdan hozirgi kungacha: Madaniy tarix. Stanford: Hoover Institution Press, 1990.
Khalid, Adeeb. "Buxorolik Olim va Rus Imperiyasi." Markaziy Osiyo Sharhi, vol. 20, no. 2, 2001, pp. 101-118.
McChesney, Robert D. "Markaziy Osiyo: Rus dunyosidagi islom ta'limi." Qiyosiy Ta'lim Jurnali, jild. 37, son. 4, 1993, bet. 433-442.
Sarapova, A. A. "Jadid Harakati va XX asr boshlaridagi O'zbekistonda ta'lim islohoti." Markaziy Osiyo Tadqiqotlari Jurnali, vol. 20, no. 1, 2016, pp. 45-56.