BOLALAR VA O‘SMIRLARDA 1-TIP QANDLI DIABETNING RIVOJLANISH OMILLARI VA KLINIK XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17880091Keywords:
1-tip qandli diabet, bolalar diabeti, o‘smirlar diabeti, autoimmun destruksiya, β-hujayralar, insulin yetishmovchiligi, autoantitanalar (ICA, IAA, GAD65, ZnT8A), HLA genlari, immun tolerantlik, ketoatsidoz, mikroangiopatiya, diabetik asoratlar, virusli infeksiyalar, genetik predispozitsiya, pediatrik endokrinologiya, glyukoza almashinuvining buzilishi.Abstract
Mazkur maqolada bolalar va o‘smirlar orasida keng tarqalgan 1-tip qandli diabetning etiologik omillari, autoimmun va genetik mexanizmlari, viruslar bilan bog‘liq omillar, shuningdek, kasallikning turli yosh guruhlaridagi klinik kechishi keng qamrovda yoritilgan. Tadqiqot materiallari sifatida xalqaro klinik qo‘llanmalar, pediatrik endokrinologiya bo‘yicha zamonaviy ilmiy maqolalar, epidemilogik kuzatuvlar hamda laborator diagnostika mezonlari o‘rganildi. Metodologiya obzorlu-tahliliy yondashuv asosida shakllantirilgan bo‘lib, kasallikning rivojlanish mexanizmlari va klinik namoyon bo‘lish shakllarini tizimli baholashga qaratilgan. Natijalar bolalar va o‘smirlar organizmidagi immun jarayonlar, metabolik o‘zgarishlar va neyro-gumoral muvozanat buzilishi diabet kechishiga qanday ta’sir qilishini chuqur tushuntirib beradi.
References
American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes. 2023–2024.
ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines, 2022–2023.
Atkinson M.A., Eisenbarth G.S. Type 1 Diabetes Pathogenesis. The Lancet.
Knip M., Simell O. Environmental Triggers of Type 1 Diabetes. Diabetes Journal.
Patterson C.C. Trends in childhood type 1 diabetes: a systematic review. Diabetologia.
Redondo M. Genetic architecture of Type 1 diabetes. Nature Reviews Endocrinology.
Writing Team for the Diabetes Control and Complications Trial. NEJM.
