SIGNALLARNI MEMBRANA ORQALI OTKAZILISHI. MEMBRANA BUZILISHINI PATOLOGIK JARAYONNI KELIB CHIQISHIDAGI O’RNI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17839741Keywords:
Membrana o‘tkazuvchanligi, Signal transduktsiyasi, Ion kanallari, Retseptorlar, Ikkinchi mediatorlar, Oksidlovchi stress, Membrana buzilishi, Hujayra homeostazi, Patologik jarayonlar, Molekulyar mexanizmlar.Abstract
Ushbu maqolada hujayra signallarining biomembranalar orqali o‘tkazilish mexanizmlari hamda membrana tuzilishining buzilishi natijasida yuzaga keladigan patologik jarayonlarning molekulyar asoslari yoritiladi. Signal transduktsiyasi jarayonida retseptorlar, ion kanallari, tashuvchilar va ikkilamchi mediatorlarning roli, shuningdek ularning fiziologik funksiyalarni boshqarishdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Membranani shikastlovchi omillar — oksidlovchi stress, toksinlar, yallig‘lanish mediatorlari va genetik nuqsonlarning hujayra homeostazi buzilishiga olib kelish mexanizmlari ilmiy asosda bayon etiladi. Membrana yaxlitligining buzilishi natijasida ion almashinuvi, energetik jarayonlar va hujayra ichki muvozanatining izdan chiqishi bilan bog‘liq kasalliklar rivojlanishidagi o‘rni ko‘rsatib beriladi. Maqola hujayra patologiyasini chuqur tushunish, diagnostika hamda davolash strategiyalarini takomillashtirish uchun muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
Alberts, B., Johnson, A., Lewis, J., Raff, M., Roberts, K., & Walter, P. Molecular Biology of the Cell. 6th ed. New York: Garland Science, 2014.
Lodish, H., Berk, A., Kaiser, C. A., Krieger, M., Scott, M., Bretscher, A., & Ploegh, H. Molecular Cell Biology. 8th ed. New York: W. H. Freeman and Company, 2016.
Nelson, D. L., & Cox, M. M. Lehninger Principles of Biochemistry. 8th ed. New York: W. H. Freeman, 2021.
Campbell, N. A., & Reece, J. B. Biology. 10th ed. Pearson Education, 2014.
Hall, J. E., & Guyton, A. C. Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology. 14th ed. Philadelphia: Elsevier, 2020.
Hille, B. Ion Channels of Excitable Membranes. 3rd ed. Sinauer Associates, 2001.
Voet, D., Voet, J. G. Biochemistry. 5th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2011.
Cooper, G. M., & Hausman, R. E. The Cell: A Molecular Approach. 8th ed. Sinauer Associates, 2019.
Kumar, V., Abbas, A. K., & Aster, J. C. Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease. 10th ed. Philadelphia: Elsevier, 2020.
Lodish, H., & Zhou, P. Membrane Dynamics and Signaling. Cold Spring Harbor Perspectives in Biology, 2016.