SOLIQ MA'MURCHILIGINI RAQAMLASHTIRISH ORQALI SOLIQ BAZASINI KENGAYTIRISH.
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17164290Keywords:
Soliq ma’murchiligi, raqamlashtirish, soliq bazasi, soliq tushumlari, yashirin iqtisodiyot, byudjet daromadlari, fiskal barqarorlik, elektron hisob-faktura, onlayn nazorat-kassa, soliq to‘lovchilar registri, soliq siyosati, shaffoflik, davlat moliyasi, soliq nazorati.Abstract
Ushbu tezisda soliq ma’murchiligini raqamlashtirishning nazariy va amaliy jihatlari hamda uning soliq bazasini kengaytirishdagi o‘rni yoritilgan. Raqamli texnologiyalarni soliq tizimiga tatbiq etish orqali soliq to‘lovchilar faoliyati ustidan shaffof nazoratni yo‘lga qo‘yish, yashirin iqtisodiyot hajmini qisqartirish, davlat byudjetining barqaror daromad manbalarini shakllantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Xalqaro tajribalar tahlili raqamli soliq ma’murchiligi natijasida soliq tushumlari o‘sishi, ma’muriy xarajatlar qisqarishi va soliq to‘lovchilar uchun qulayliklar ortishi kabi natijalarni ko‘rsatmoqda. O‘zbekiston misolida esa elektron hisob-faktura, onlayn nazorat-kassa mashinalari va soliq to‘lovchilarning yagona registri kabi mexanizmlar orqali soliq bazasining kengayishi, byudjet tushumlarining oshishi va iqtisodiy shaffoflikning kuchayishi kuzatilmoqda.
References
O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi (2020). Toshkent: Adolat nashriyoti.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022). PQ–377-sonli qaror, “Soliq ma’murchiligini raqamlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. 15-sentyabr. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2023). PF–60-son Farmon, “Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi 2022–2026”. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi (2023). Yillik hisobot. Toshkent: DSQ matbuot xizmati.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (2023). Davlat byudjeti daromadlari bo‘yicha hisobot. Toshkent: Moliya vazirligi.
Bukhara viloyati Davlat soliq boshqarmasi (2022). Hududiy soliq tushumlari tahlili. Buxoro.
OECD (2021). Tax Administration 2021: Comparative Information on OECD and Other Advanced and Emerging Economies. Paris: OECD Publishing.
World Bank (2020). Digital Tax Administration Reform: Lessons from Global Experience. Washington D.C.: World Bank Group.
IMF (2022). Revenue Mobilization in Developing Countries: Digital Tools and Strategies. Washington D.C.: International Monetary Fund.
Estonian Tax and Customs Board (2020). Annual Report. Tallinn: EMTA.
Korean Ministry of Economy and Finance (2021). Digital Taxation Policy Report. Seoul.
Turkish Revenue Administration (2020). E-Invoice and E-Ledger Implementation Guide. Ankara.
Rustamov, S. (2020). “Soliq ma’murchiligida raqamli texnologiyalar roli”. Moliyaviy tadqiqotlar jurnali, 2(3), 45–56.
Karimov, A. & Jo‘rayev, D. (2021). “Yashirin iqtisodiyot va uning soliqqa tortish tizimiga ta’siri”. O‘zbekiston iqtisodiyoti jurnali, 5(7), 33–40.
Azizov, B. (2022). “Raqamli soliq tizimining afzalliklari va kamchiliklari”. Ilmiy izlanishlar, 11(4), 87–95.
