KOMPYUTERLASHTIRILGAN MAJMUALAR YORDAMIDA TIZZA BOʻGʻIMINI TOTAL ENDOPROTEZLASHDAN KEYINGI TIBBIY REABILITATSIYA
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
funktsional tiklanish, harakat amplitudasi, klinik monitoring, ogʻriq sindromi, prospektiv tadqiqot, yurish buzilishiAbstract
Tizza boʻgʻimi total endoprotezlashidan soʻng ogʻriq, boʻgʻim kontrakturasi va yurishning sekin tiklanishi bemorning mustaqil harakatini cheklaydi. Maqsad — kompyuterlashtirilgan majmualar yordamida olib borilgan reabilitatsiyaning klinik samaradorligini baholash edi. Bir guruhli klinik kuzatuvda goniometriya, VAS ogʻriq shkalasi va funksional baholash qoʻllandi; mashqlar individual yuklama rejimi asosida 6 hafta davomida, kompyuterli monitoring bilan amalga oshirildi. Asosiy koʻrsatkich boʻyicha ogʻriq sezilarli kamaydi (Cohen d=1,21; p<0,001), funksional tiklanish indeksi boʻyicha ham katta ijobiy siljish qayd etildi (Cohen d=1,08; p<0,001). Kompyuterlashtirilgan nazorat mashqlarni aniq dozalashtirish, harakat amplitudasini bosqichma-bosqich kengaytirish va erta faollashuvni tezlashtirishga yordam berdi. Ushbu yondashuv tizza endoprotezidan keyingi kuzatuvni standartlashtiruvchi uslubiy yechim sifatida tavsiya etiladi.
References
1. Skvortsov D.V., Shestakov V.V., Zolotarev A.V. Компьютерная навигация и робот-ассистированное эндопротезирование коленного сустава: современные возможности и ограничения // Травматология и ортопедия России. — 2021. — Т. 27, № 4. — С. 5-16.
2. Багиров М.А., Алиев Р.А., Гусейнов Э.М. Ранняя медицинская реабилитация после тотального эндопротезирования коленного сустава // Ортопедия, травматология и протезирование. — 2022. — № 3. — С. 45-52.
3. Karimov A.A., Narzullaeva D.N., Shadmanov A.K. Tizza boʻgʻimi total endoprotezlashidan keyingi reabilitatsiyada kompyuterlashtirilgan monitoringning ahamiyati // Oʻzbekiston tibbiyot jurnali. — 2023. — № 2. — B. 38-44.
4. Smith T.O., Jepson P., Beswick A.D. et al. Rehabilitation following total knee arthroplasty: a systematic review and meta-analysis // BMJ Open. — 2021. — Vol. 11, № 7. — P. e045123. — DOI: 10.1136/bmjopen-2020-045123.
5. Saidov B.T., Ismailov N.N., Khamidov F.F. Tizza boʻgʻimi artroplastikasidan soʻng funksional tiklanishni baholashda zamonaviy reabilitatsion yondashuvlar // Toshkent tibbiyot akademiyasi axboroti. — 2021. — № 5. — B. 61-67.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi. Tizza boʻgʻimi total endoprotezlashidan keyingi bemorlarni reabilitatsiya qilish boʻyicha klinik protokol [Elektron resurs]. — URL: https://ssv.uz/ (murojaat sanasi: 05.08.2026).
7. Wang X., Li J., Zhang Y. et al. Computer-assisted rehabilitation after total knee arthroplasty: a randomized controlled trial // Journal of Orthopaedic Surgery and Research. — 2022. — Vol. 17, № 1. — P. 412. — DOI: 10.1186/s13018-022-03312-4.
8. Chen A.F., Stewart M.K., Heyl A.E. et al. Enhanced recovery after total knee arthroplasty: a systematic review of rehabilitation protocols // The Journal of Arthroplasty. — 2023. — Vol. 38, № 9. — P. 1821-1830. — DOI: 10.1016/j.arth.2023.04.012.
9. Müller M., Klasan A., Lützner J. et al. Robotic-assisted total knee arthroplasty and postoperative functional recovery: a prospective cohort study // Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy. — 2024. — Vol. 32, № 2. — P. 455-463. — DOI: 10.1007/s00167-023-07512-8.
10. Иванов А.В., Петров С.В., Кузнецов Д.А. Реабилитация после тотального эндопротезирования коленного сустава с применением биологической обратной связи // Вестник травматологии и ортопедии им. Н.Н. Приорова. — 2021. — № 2. — С. 33-39.
