МАҲАЛЛА ДАРАЖАСИДА ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИНГ БАРВАҚТ ОЛДИНИ ОЛИШ АМАЛИЁТИ ВА СУБЪЕКТЛАР ҲАМКОРЛИГИ (НУКУС ШАХРИ “ЖЕКЕ ТЕРЕК” МАҲАЛЛАСИ МИСОЛИДА)
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
криминоген вазият, мураккаб маҳалла, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси, барвақт олдини олиш, профилактика инспектори, маҳалла еттилиги, субъектлар ҳамкорлиги, хавф харитаси, профилактик паспорт, “Обод ва хавфсиз маҳалла”, жамоат хавфсизлиги, манзилли профилактика, ижтимоий профилактика, хавф гуруҳи.Abstract
Мақолада Нукус шаҳри “Жеке терек” маҳалласи мисолида криминоген вазияти мураккаб ҳудудларда ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш амалиёти ҳамда профилактика субъектлари ҳамкорлигининг ташкилий-ҳуқуқий асослари таҳлил қилинган. Шунингдек, маҳалла даражасида профилактик фаолиятни ҳуқуқбузарлик содир этилганидан кейинги таъсир чоралари билан чекламасдан, хавф омилларини эрта аниқлаш, уларни субъектлар ваколатига мувофиқ баҳолаш ва манзилли профилактик чораларни қўллаш зарурлиги асосланган. Хусусан, профилактика инспектори, маҳалла раиси, хотин-қизлар фаоли, ёшлар етакчиси, ҳоким ёрдамчиси, ижтимоий ходим ва солиқ инспектори ўртасидаги ҳамкорлик “Обод ва хавфсиз маҳалла” тамойили асосида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишда муҳим ташкилий механизм сифатида ёритилган.
References
1. Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 14 майдаги “Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида”ги ЎРҚ-371-сон Қонуни // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси. URL: https://lex.uz/docs/2387357.
2. Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 16 сентябрдаги “Ички ишлар органлари тўғрисида”ги ЎРҚ-407-сон Қонуни // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси. URL: https://lex.uz/docs/3027843.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 29 ноябрдаги “Ўзбекистон Республикаси жамоат хавфсизлиги концепциясини тасдиқлаш ва уни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-27-сон Фармони // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси. URL: https://lex.uz/docs/5749291.
4. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 1 декабрдаги 754-сон қарори билан тасдиқланган “Обод ва хавфсиз маҳалла” тамойили асосида маҳаллаларда ижтимоий профилактика тадбирларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги Низом // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси. URL: https://lex.uz/docs/7872510.
5. Исмаилов И., Зиёдуллаев М.З. ва бошқалар. Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти: ўқув-амалий қўлланма. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2018.
6. Кудрявцев В.Н. Причинность в криминологии. – Москва: Юридическая литература, 1968.
7. Кузнецова Н.Ф. Проблемы криминологической детерминации. – Москва: Издательство Московского университета, 1984.
8. Cohen L.E., Felson M. Social Change and Crime Rate Trends: A Routine Activity Approach // American Sociological Review. – 1979. – Vol. 44. – № 4. – P. 588–608.
9. Shaw C.R., McKay H.D. Juvenile Delinquency and Urban Areas. – Chicago: University of Chicago Press, 1942.
10. Абдурасулова Қ.Р. Криминология: дарслик. – Тошкент: ТДЮИ нашриёти.
11. Криминология. Махсус қисм: дарслик / Муаллифлар жамоаси. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2015.
12. Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тизимидаги долзарб муаммолар ва уларнинг ечимлари: республика илмий-амалий конференция материаллари / Масъул муҳаррир О.Т. Ахмедов. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Малака ошириш институти, 2022.
13. Қорақалпоғистон Республикаси ички ишлар вазирлиги “Жеке терек” МФЙ бўйича статистик маълумотлари.
