BOLALARDA RIVOJLANISHDAGI KECHIKISHLARNI ERTA ANIQLASHNING PISIXODIAGNOSTIK MEZONLARI: SKRINING TESTLARI

Authors

  • Dilnoza Aslanova Qòqon Universiteti Andijon filiali Psixologiya yònalishi 1-Bosqich 25-03-guruh talabasi
  • Xolida Salohidinova Ilmiy raxbar: Qòqon Universiteti Andijon filiali

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18345033

Keywords:

Bolalar rivojlanishi, rivojlanishdagi kechikishlar, erta aniqlash, psixodiagnostika, skrining testlari, rivojlanish skriningi, psixodiagnostik mezonlar, kognitiv rivojlanish, nutq rivoji, ijtimoiy-emotsional rivojlanish.

Abstract

Mazkur maqolada bolalarda rivojlanishdagi kechikishlarni erta aniqlash masalasi psixodiagnostik yondashuvlar nuqtayi nazaridan yoritiladi. Unda rivojlanishning asosiy sohalari — kognitiv, nutqiy, ijtimoiy-emotsional, harakat (motor) va moslashuvchan xulq rivojini baholashda qo‘llaniladigan skrining testlarining ahamiyati tahlil qilinadi. Skrining testlarining asosiy psixodiagnostik mezonlari, jumladan ishonchlilik, validlik, yoshga moslik va qo‘llash qulayligi kabi ko‘rsatkichlar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, erta skriningning bolalarning keyingi rivojlanishida muhim o‘rin tutishi, xavf guruhidagi bolalarni o‘z vaqtida aniqlash va ularga mos psixologik-pedagogik yordam ko‘rsatish imkoniyatlari asoslab beriladi. Maqola amaliy psixologlar, pedagoglar hamda sog‘liqni saqlash sohasidagi mutaxassislar uchun metodik tavsiyalar berishga qaratilgan.

References

American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Washington, DC: APA, 2013.

Bayley, N. Bayley Scales of Infant and Toddler Development. 3rd ed. San Antonio: Harcourt Assessment, 2006.

Berk, L. E. Development Through the Lifespan. 6th ed. Boston: Pearson Education, 2018.

Glascoe, F. P. Parents’ Evaluation of Developmental Status (PEDS). Nashville: Ellsworth & Vandermeer Press, 2013.

Sattler, J. M. Assessment of Children: Cognitive Foundations. 5th ed. San Diego: Jerome M. Sattler Publisher, 2014.

World Health Organization. International Classification of Diseases (ICD-11). Geneva: WHO, 2019.

Vygotsky, L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.

Achenbach, T. M., & Rescorla, L. A. Manual for the ASEBA Preschool Forms & Profiles. Burlington, VT: University of Vermont, 2000.

Mash, E. J., & Barkley, R. A. Assessment of Childhood Disorders. 4th ed. New York: Guilford Press, 2014.

Zuckerman, B., Parker, S., Kaplan-Sanoff, M., Augustyn, M., & Barth, M. Healthy Steps: A Case Study of Innovation in Pediatric Practice. Pediatrics, 2004.

Downloads

Published

2026-01-22

How to Cite

Aslanova, D., & Salohidinova, X. (2026). BOLALARDA RIVOJLANISHDAGI KECHIKISHLARNI ERTA ANIQLASHNING PISIXODIAGNOSTIK MEZONLARI: SKRINING TESTLARI. Science and Innovation in the Education System, 5(1), 112-116. https://doi.org/10.5281/zenodo.18345033