KOMBINATSIYALANGAN TEXNOLOGIYALAR АСОСИДА MADANIY QO‘ZIQORINLARNI QURITISH JARAYONINI OPTIMALLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18383709Keywords:
маданий қўзиқоринлар, вешенка, шампиньон, қуритиш жараёни, комбинациялашган усул, инфрақизил қуритиш, энергия самарадорлиги, қайта намланиш.Abstract
Ушбу мақолада маданий қўзиқоринлар — вешенка (Pleurotus ostreatus) ва шампиньон (Agaricus bisporus) — ни қуритиш жараёнини комбинациялашган усуллар асосида такомиллаштириш масалалари тадқиқ этилди. Тадқиқот жараёнида конвектив, инфрақизил ҳамда комбинациялашган (инфрақизил + конвектив) қуритиш усулларининг қуритиш кинетикаси, тайёр маҳсулот сифати ва энергия самарадорлигига таъсири қиёсий таҳлил қилинди. Тажриба натижалари комбинациялашган қуритиш усули қўлланилганда қуритиш давомийлиги 30–35 % га қисқариши, қолдиқ намликнинг меъёрий чегарада сақланиши ҳамда маҳсулотнинг ранг, тузилиш ва органолептик хусусиятлари яхшироқ сақланишини кўрсатди. Шунингдек, мазкур усулда энергия сарфи анъанавий конвектив қуритиш усулига нисбатан камайиши аниқланди. Қайта намланиш коэффициенти, қуритиш самарадорлиги индекси (QSI) ва интеграл технологик самарадорлик кўрсаткичлари комбинациялашган усулнинг технологик ва иқтисодий жиҳатдан устун эканини тасдиқлади. Олинган натижалар маданий қўзиқоринларни саноат миқёсида қайта ишлашда комбинациялашган қуритиш технологияларини жорий этиш мақсадга мувофиқ эканини кўрсатади.
References
Калабухов В. М. Разработка и научное обоснование тепловлажностной обработки пищевого растительного сырья в импульсном псевдоожиженном слое [Текст]: дисс. … канд. техн. наук: 05.18.12. – Воронеж, 2003. – 193 с.
Калашников Г. В. Развитие процессов влаготепловой обработки пищевого растительного сырья (теория, технология и техника) [Текст]: дисс. … докт. техн. наук: 05.18.12: в 2 т. – Воронеж, 2004.
Остриков А. Н., Шевцов С. А. К расчёту усадки слоя грибов «Шампиньоны» в процессе сушки перегретым паром [Текст] // Пищевые технологии: межрегиональная конференция молодых учёных. – Казань: КГТУ, 2004. – 180 с. – С. 50–51.
Chandra S., Samsher, Kumar A. Effect of drying techniques on physicochemical and sensory properties of button mushroom (Agaricus bisporus) // International Journal of Food Science & Technology. – 2015. – Vol. 50. – P. 131–138.
Fernandes Â., Barreira J.C.M., Oliveira M.B.P.P., Ferreira I.C.F.R. Effects of different drying technologies on chemical and bioactive compounds of mushrooms // Food Chemistry. – 2013. – Vol. 138. – P. 216–222.
Giri S.K., Prasad S. Drying kinetics and rehydration characteristics of microwave–hot air dried button mushroom (Agaricus bisporus) // Journal of Food Engineering. – 2007. – Vol. 78. – P. 512–521.
Zhang M., Tang J., Mujumdar A.S. Trends in drying of edible mushrooms // Trends in Food Science & Technology. – 2006. – Vol. 17. – P. 524–534.