Перейти к главному меню навигации Перейти к основному контенту Перейти к нижнему колонтитулу сайта

Том 5 № 3 (2026)
Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences

Статьи

JIGAR SIRROZIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR: FIBROZ BOSQICHLARI VA KLINIK PROGNOZ

Опубликован 2026-02-09

  • Nurniyazova Dilnuraxan Piryar qizi
    • ,
  • Jienbaeva Fatima Hakimniyaz qizi
    • ,
  • Reyova Shaxzoda Davlet qizi

Nurniyazova Dilnuraxan Piryar qizi
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Pediatriya fakultetining 2-bosqich talabasi

Jienbaeva Fatima Hakimniyaz qizi
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Davolash ishi fakultetining 2-bosqich talabasi

Reyova Shaxzoda Davlet qizi
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Davolash ishi fakultetining 2-bosqich talabasi

Аннотация

Jigar sirrozi — bu surunkali gepatotropik jarayon natijasida jigar to‘qimasining strukturaviy qayta tashkil qilinishi bilan tavsiflanadigan murakkab kasallik bo‘lib, u hepatotsitlarning yo‘qolishi, regenerativ nodullar paydo bo‘lishi va ekszessiv fibroz jarayonlar bilan kechadi. Ushbu maqolada jigar sirrozida morfologik o‘zgarishlar, fibroz bosqichlari va ularning klinik prognozga ta’siri keng qamrovli tarzda tahlil qilinadi. Sirrozning dastlabki bosqichlarida, histologik tekshiruvda minimal perivaskulyar va periportal fibroz belgilari aniqlanadi, kasallik rivojlanishi bilan fibrozning kengayishi, nodulyar regeneratsiya va portal-traktlarda kollagen to‘planishi kuzatiladi. O‘rta va ilg‘or bosqichlarda jigar arxitekturasi tubdan o‘zgarib, portal va lobulyar fibroz kengayadi, bu esa portal gipertenziya, gepatotsitik yetishmovchilik va jigar funksiyalarining sezilarli pasayishiga olib keladi. Maqolada fibroz bosqichlarini aniqlashda histopatologik belgilar, morfometrik metodlar va zamonaviy radiologik tekshiruvlar muhim diagnostik vosita sifatida tavsiflanadi. Shu bilan birga, fibroz darajasi va jigar sirrozi morfologiyasining klinik prognozga ta’siri, shu jumladan, hayot davomiyligi, jigar yetishmovchiligi va asoratlar xavfi ko‘rsatiladi. Maqola zamonaviy ilmiy adabiyotlar va klinik kuzatuvlar natijalariga tayangan holda, fibrozning jarayonini erta bosqichda aniqlash va individual davolash strategiyasini belgilashning ahamiyatini ta’kidlaydi.

Ключевые слова

Jigar sirrozi, morfologik o‘zgarishlar, fibroz, fibroz bosqichlari, regenerativ nodullar, portal gipertenziya, hepatotsitlar, histopatologiya, klinik prognoz, jigar yetishmovchiligi

PDF

Библиографические ссылки

  1. Schuppan D., Afdhal N. H. Liver Cirrhosis. Lancet, 2008; 371:838–851.
  2. Friedman S. L. Liver Fibrosis — from Bench to Bedside. Journal of Hepatology, 2003; 38(Suppl 1):S38–S53.
  3. Tsochatzis E. A., Bosch J., Burroughs A. K. Liver Cirrhosis: Clinical Practice and Prognosis. Lancet, 2014; 383:1749–1761.
  4. Rockey D. C., Caldwell S. H., Goodman Z. D., et al. Liver Biopsy. Hepatology, 2009; 49:1017–1044.
  5. Pinzani M., MacSween R. N. M. Fibrosis in Chronic Liver Diseases: Diagnosis and Management. Gut, 2005; 54:151–162.
  6. Castera L., Friedrich-Rust M., Loomba R. Noninvasive Assessment of Liver Disease in Patients with Chronic Hepatitis B or C. Gastroenterology, 2019; 156:126–146.
  7. Kisseleva T., Brenner D. Mechanisms of Fibrogenesis. Experimental Biology and Medicine, 2008; 233:109–122.
  8. Bataller R., Brenner D. A. Liver Fibrosis: Pathophysiology and Clinical Implications. Journal of Clinical Investigation, 2005; 115:209–218.
  9. European Association for the Study of the Liver (EASL). EASL Clinical Practice Guidelines: Management of Chronic Liver Diseases. Journal of Hepatology, 2018; 69:182–236.
  10. Каримов Ш.Ж., Ибрагимова Г.Р. Jigar sirrozi va uning klinik morfologik jihatlari. Тошкент: Tibbiyot nashriyoti, 2015; 72–95.
  11. Абдурахмонов Б.К., Туленбаев Д.А. Jigar kasalliklarining morfologik asoslari. Тошкент: Fan nashriyoti, 2017; 34–67.
  12. Bayliss A., et al. Histopathology of Chronic Liver Disease. Cambridge University Press, 2012; 101–145.
  13. Zokirov S. Jigar fibrozining diagnostik metodlari. Тошкент: Tibbiyot nashriyoti, 2019; 50–78.
  14. Schuppan D., Pinzani M. Current Concepts of Liver Fibrosis: Pathogenesis and Clinical Implications. American Journal of Physiology-Gastrointestinal and Liver Physiology, 2007; 293:G5–G15.
  15. Lee W. M., et al. Chronic Liver Disease and Fibrosis: Clinical and Pathological Perspectives. New York: Springer, 2016; 89–134.