MARKAZIY OSIYONING GEOEKOLOGIK MUAMMOLARI VA UNING INSON SALOMATLIGIGA TA’SIRI
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
Markaziy Osiyo, geoekologiya, Orol dengizi, cho‘llanish, havo ifloslanishi, inson salomatligi.Abstract
Markaziy Osiyo mintaqasi (O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston) hozirgi kunda jiddiy geoekologik inqirozlar zonasi hisoblanadi. Orol dengizining qurishi, cho‘llanish, suv resurslarining tanqisligi va ifloslanishi, atmosfera havosining yomonlashuvi hamda iqlim o‘zgarishi mintaqa aholisining sog‘lig‘iga bevosita va bilvosita salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Maqolada ushbu muammolarning asosiy ko‘rinishlari va inson salomatligiga ta’siri adabiyotlar tahlili asosida o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, nafas olish yo‘llari, yurak-qon tomir, endokrin, reproduktiv tizim kasalliklari, anemiya va onkologik kasalliklarning tarqalishi geoekologik omillar bilan bevosita bog‘liq.
References
1.Boymirzayev K.M. Farg‘ona vodiysi tabiatini muhofaza qilishning ekologik-geografik asoslari // O‘zbekiston Geografiya jamiyati VIII syezdi materiallari. – Nukus, 2009.
2.Boymirzayev K.M. Farg‘ona botig‘i vohalaridagi agroirrigatsion yotqiziqlarning multifunksional landshaft tahlili: Geografiya fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – Samarqand, 2020. – 195 b.
3.Naimov H.N. Shimoliy Farg‘ona tog‘oldi landshaftlarining strukturasi, baholash va geoekologik vaziyati: Geografiya fanlari falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – Samarqand, 2025.
4.Rafiqov A.A., Sharipov Sh.M. Geoekologiya. – Toshkent: Adib, 2014. – 112 b.
5.Sharipov Sh.M., Allaberdiyev R.X., Kuchkarov N.Y., Ro‘zimova X.K. Geoekologiya. – Toshkent: Adib, 2017. – 160 b