O‘SMIRLARDA KONSTRUKTIV XULQ-ATVORNI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
prosotsial xulq-atvor, o‘smirlik davri, ijtimoiy-psixologik determinantlar, empatiya, emotsional intellekt, ijtimoiy kompetentlik, tengdoshlar guruhi, oilaviy muhit, kommunikativ ko‘nikmalar, ijtimoiy moslashuv.Abstract
Mazkur maqolada o‘smirlarda prosotsial xulq-atvorni rivojlantirishning ijtimoiy-psixologik determinantlari tahlil qilingan. Prosotsial xulq-atvor jamiyat tomonidan ma’qullanadigan, boshqalarga yordam berish, hamkorlik qilish, g‘amxo‘rlik ko‘rsatish, empatiya namoyon etish va ijtimoiy mas’uliyatni his etishga asoslangan ijobiy xulq shakllarini o‘z ichiga oladi. Tadqiqotda o‘smirlik davrining psixologik xususiyatlari, oilaviy muhit, tengdoshlar guruhi, ta’lim muassasasi, ijtimoiy qadriyatlar va kommunikativ tajribaning prosotsial xulq-atvor shakllanishiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, empatiya, emotsional intellekt, ijtimoiy kompetentlik va shaxslararo munosabatlarning mazkur jarayondagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan asoslangan. Tadqiqot natijalari o‘smirlarda ijobiy ijtimoiy munosabatlarni rivojlantirish, konfliktlarni konstruktiv hal etish hamda jamiyatga moslashuv jarayonlarini qo‘llab-quvvatlashda prosotsial xulq-atvorning muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi. Maqolada o‘smirlarning prosotsial faolligini rag‘batlantirishga qaratilgan psixologik-pedagogik yondashuvlar hamda amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Olingan natijalar ta’lim muassasalari psixologlari, pedagoglar, ota-onalar va yoshlar bilan ishlovchi mutaxassislar uchun metodik ahamiyatga ega.
References
1.Bandura A. Social Learning Theory. - Englewood Cliffs: Prentice Hall, 1977. - 247 p.
2.Eisenberg N., Fabes R. A. Prosocial Development. - New York: Wiley, 1998. - 420 p.
3.Hoffman M. L. Empathy and Moral Development: Implications for Caring and Justice. - Cambridge: Cambridge University Press, 2000. - 331 p.
4.Kohlberg L. The Philosophy of Moral Development. - San Francisco: Harper & Row, 1981. - 430 p.
5.Carlo G., Randall B. A. The Development of a Measure of Prosocial Behaviors for Late Adolescents. - Journal of Youth and Adolescence, 2002. - Vol. 31(1). - P. 31–44.
6.Myers D. G. Social Psychology. - New York: McGraw-Hill, 2013. - 680 p.
7.Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. - Cambridge: Harvard University Press, 1978. - 159 p.
8.Леонтьев А. Н. Деятельность. Сознание. Личность. - Москва: Политиздат, 1975. - 304 с.
