ILGARI SUDLANGAN SHAXSLAR BILAN ISHLASHDA XAVFNI BAHOLASH VA YAKKA TARTIBDAGI PROFILAKTIK DASTURNI JORIY ETISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
ilgari sudlangan shaxs, huquqbuzarliklar profilaktikasi, retsidiv xavfi, yakka tartibdagi profilaktik dastur, elektron profilaktik hisob, probatsiya, resotsializatsiya, xavf-ehtiyoj-javobchanlik modeli.Abstract
Maqolada ilgari sudlangan shaxslar bilan ishlashda takroran huquqbuzarlik sodir etish xavfini baholash, yakka tartibdagi profilaktik dasturni joriy etish va elektron profilaktik hisobni huquqiy tartibga solish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi, jinoyat-ijroiya va huquqbuzarliklar profilaktikasi tizimidagi milliy yondashuvlar, shuningdek, xorijiy kriminologik tadqiqotlarda shakllangan xavf-ehtiyoj-javobchanlik modeli, resotsializatsiya va retsidivni kamaytirish tajribasi o‘rganildi. Muallif ilgari sudlanganlik faktining o‘zi shaxsga nisbatan bir xil profilaktik ta’sir choralarini qo‘llash uchun yetarli asos bo‘la olmasligini, profilaktika xavf darajasi, kriminogen ehtiyojlar va ijtimoiy resurslarni kompleks baholashga tayanishi lozimligini asoslaydi. Maqola yakunida “Huquqbuzarliklar profilaktikasi to‘g‘risida”gi Qonunga yakka tartibdagi profilaktik dastur tushunchasini kiritish, takroran huquqbuzarlik xavfini baholash mezonlarini normativ belgilash va elektron profilaktik hisob axborot tizimidan foydalanish tartibini shaxs huquqlari kafolatlari bilan mustahkamlash yuzasidan takliflar ilgari suriladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Amaldagi tahriri. Rasmiy manba: lex.uz.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Huquqbuzarliklar profilaktikasi to‘g‘risida”gi Qonuni. Rasmiy manba: lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksi. Amaldagi tahriri. Rasmiy manba: lex.uz.
4. O‘zbekiston Respublikasining “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi Qonuni. Rasmiy manba: lex.uz.
5. United Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures (the Tokyo Rules). UN General Assembly Resolution 45/110, 1990.
6. United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners (the Nelson Mandela Rules). UN General Assembly Resolution 70/175, 2015.
7. Council of Europe. Recommendation CM/Rec(2010)1 on the Council of Europe Probation Rules. 2010.
8. UNODC. Introductory Handbook on the Prevention of Recidivism and the Social Reintegration of Offenders. Second edition. Vienna: United Nations, 2018.
9. Andrews D.A., Bonta J., Hoge R.D. Classification for effective rehabilitation: Rediscovering psychology. Criminal Justice and Behavior, 1990, 17(1), pp. 19–52. DOI: 10.1177/0093854890017001004.
10. Gendreau P., Little T., Goggin C. A meta-analysis of the predictors of adult offender recidivism: What works! Criminology, 1996, 34(4), pp. 575–608. DOI: 10.1111/j.1745-9125.1996.tb01220.x.
11. Bonta J., Andrews D.A. Risk-Need-Responsivity Model for Offender Assessment and Rehabilitation. Public Safety Canada, 2007.
12. Farrall S. Rethinking What Works with Offenders: Probation, Social Context and Desistance from Crime. Cullompton: Willan Publishing, 2002.
13. Атажанов Ў. М. и др. ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАР ПРОФИЛАКТИКАСИ ХИЗМАТЛАРИ ТОМОНИДАН ПРОФИЛАКТИК ЧОРА-ТАДБИРЛАРИНИ АМАЛГА ОШИРИШ МЕХАНИЗМЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ //Новости образования: исследование в XXI веке. – 2025. – Т. 4. – №. 40. – С. 10-17.
