“ASOSIY HUQUQLARNING GORIZONTAL TA’SIRI: GERMANIYA VA AQSH YONDASHUVLARINING QIYOSIY TAHLILI”
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
Konstitutsionalizm, fundamental huquqlar, gorizontal ta’sir, State Action Doctrine, xususiy huquqqa konstitutsiyaviy ta’sir, mutanosiblik prinsipi, prinsiplar va qoidalar nazariyasi, balanslash mexanizmi, davlat harakati mezoni, xususiy huquqiy munosabatlar, qiyosiy konstitutsiyaviy huquq.Abstract
Ushbu tezisda fundamental huquqlarning xususiy huquqiy munosabatlarga ta’siri Germaniya va AQSH konstitutsiyaviy-huquqiy tizimlari doirasida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda fundamental huquqlarning normativ tabiati va ularning qo‘llanish mexanizmi prinsiplar va qoidalar nazariyasi hamda mutanosiblik prinsipi asosida yoritiladi. Germaniya huquqida fundamental huquqlar obyektiv qadriyatlar tizimi sifatida talqin qilinib, xususiy huquqqa bilvosita ta’sir ko‘rsatadi (indirect Drittwirkung). AQSH huquqida esa fundamental huquqlar asosan davlat harakatlariga nisbatan qo‘llanadi va xususiy munosabatlarga tatbiq etilishi State Action Doctrine orqali cheklanadi, faqat ayrim istisno holatlarda gorizontal ta’sir yuzaga keladi. Natijada Germaniya modeli xususiy huquqning konstitutsionlashuviga olib kelsa, AQSH modeli davlat va xususiy soha o‘rtasidagi qat’iy chegarani saqlab qoladi.
References
1.Robert Alexy’s A Theory of Constitutional Rights critical review: key jurisprudential and political questions. p.8-10, 15-19
2.Federal Constitutional Court’s Judgement of 15 January 1958 - 1 BvR 400/51
3.Konrad Hesse, Grundzüge des Verfassungsrechts der Bundesrepublik Deutschland, §11 (Drittwirkung von Grundrechten) p.156.
4.Erwin Chemerinsky. Aspen Student Treatise for Constitutional Law: Principles and Policies. -2015. Chapter 6.752-755, 762-764
5.Burton v. Wilmington Parking Auth., 365 U.S. 715 (1961)
6.Robert P. Kraynak. Tocqueville's Constitutionalism. American Political Science Review Vol. 81
