RAQAMLI MEROS: VAFOT ETGAN SHAXSNING IJTIMOIY TARMOQLARDAGI SAHIFALARI VA ELEKTRON HAMYONLARI USTIDAN VORISLIK HUQUQI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19906131Keywords:
Raqamli meros, raqamli aktivlar, vorislik huquqi, ijtimoiy tarmoqlar, elektron hamyon, kriptovalyuta, ELI tamoyillari, shaxsiy hayot daxlsizligi, raqamli vasiyatnoma.Abstract
Ushbu maqolada zamonaviy huquqshunoslikning eng dolzarb muammolaridan biri – raqamli meros va uning huquqiy tartibga solinishi tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida vafot etgan shaxsning ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari, bulutli xotiralardagi ma’lumotlari va elektron hamyonlaridagi aktivlari ustidan vorislik huquqini amalga oshirish masalalari o‘rganilgan. Maqolada shaxsiy hayot daxlsizligi va mulkiy huquqlar o‘rtasidagi muvozanat, shuningdek, texnologik platformalarning foydalanuvchi kelishuvlari va milliy qonunchilik o‘rtasidagi ziddiyatlar ko‘rib chiqiladi. Yevropa Huquq Instituti (ELI) tamoyillari asosida raqamli aktivlarning vorislik mexanizmlari tahlil qilinib, O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik qonunchiligini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi. (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi).
O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. "Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida". 2019-yil 2-iyul, O‘RQ-547-son.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. "Raqamli O‘zbekiston — 2030" strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida". 2020-yil 5-oktabr, PF-6079-son.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. "Kripto-aktivlar aylanmasi sohasini tartibga solish chora-tadbirlari to‘g‘risida". 2018-yil 3-iyul, PQ-3832-son.
European Law Institute (ELI). Principles on the Succession of Digital Assets, Data and other Digital Remains.(2023). [Online resource].
UNESCO. Charter on the Preservation of Digital Heritage. (2003).
European Parliament. Rules on Digital Inheritance - Comparative Analysis of Civil Law Jurisdictions. (2018).
Harbinja, E. Digital Remains: The Legal Safeguards of Our Digital Afterlives. In: "Trust and Privacy in Digital Business". Springer, 2021. (Raqamli o'lim bo'yicha dunyodagi yetakchi ekspert).
Eigenmann, A. Succession of Digital Assets: A Swiss Perspective. Journal of European Consumer and Market Law, 2022.
Mirković, S. Digital Assets and Inheritance Law: Legal Vacuum or New Paradigm? Science International Journal, 2023.
Banta, N. M. Inherit the Cloud: The Role of Private Law in Digital Asset Succession. Fordham Law Review, Vol. 83, 2014.
Shalabh Agarwal & Asoke Nath. Digital Inheritance: Scope and Challenges. Mathematics and Computer Science Research Updates, 2025.
BGH (Bundesgerichtshof). Urteil vom 12. Juli 2018 – III ZR 183/17. (Germaniya Federal Oliy sudining "Facebook ishi" bo‘yicha qarori).
Supreme Court of the United States. Riley v. California (2014). (Raqamli ma'lumotlar va shaxsiy daxlsizlik bo'yicha fundamental qaror).
Stephens, J. What happens to your digital life when you die? [The Guardian, 2024].
Google Safety Center. About Inactive Account Manager. [Official Google Help Resource].
