BULUTLI PLATFORMALARDA KIBERXAVFSIZLIK MUAMMOLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19082379Keywords:
Bulutli platformalar, kiberxavfsizlik, ma’lumotlarni himoya qilish, autentifikatsiya, ikki faktorli autentifikatsiya, shifrlash (AES, RSA), DDoS hujumlari, ichki tahdidlar, ma’lumotlar zaxiralash, monitoring va log tahlili, Zero Trust modeli, blockchain texnologiyasi, sun’iy intellekt (AI), mashina o’rganish (ML), phishing hujumlari, ma’lumotlar yaxlitligi, bulut provayder xavfsizligi, GDPR, CCPA.Abstract
So’nggi o’n yillikda bulutli hisoblash (cloud computing) axborot tizimlarining rivojlanishida markaziy rolga ega bo’ldi. Bulutli platformalar foydalanuvchilarga katta hajmdagi ma’lumotlarni saqlash, qayta ishlash va xizmatlarni masofadan boshqarish imkoniyatini beradi. Shu bilan birga, bulutli tizimlar kiberxavfsizlik sohasida yangi tahdidlarni yuzaga chiqaradi. Ushbu maqolada bulutli platformalarda uchraydigan xavf-xatarlar — ma’lumotlar sizib chiqishi, ruxsatsiz kirish, DDoS hujumlari, ichki tahdidlar va ma’lumotlarning yo’qolishi — batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, xavfsizlikni ta’minlashning texnik, boshqaruviy va huquqiy choralariga keng e’tibor qaratiladi. Zero Trust modeli, sun’iy intellekt va blockchain texnologiyalari yordamida xavfsizlikni oshirish imkoniyatlari ham ko’rsatib o’tiladi.
References
S. K. Ganiyev, Axborot xavfsizligi, Toshkent: Fan va texnologiya, 2017.
Timur A. Karimberganov, “Information Security in Cloud Technologies: Risks, Security Measures and Practices”, Journal of Contemporary World Studies, 2023.
Bekzod M. Babakulov & Zarina N. Kenjayeva, “Security Monitoring in Cloud Networks”, International Journal of Artificial Intelligence, 2025.
Abdulhamid Akbarov & Iqboljon Xomidov, “The Role of Cloud Computing Technologies in the Development of the Digital Economy”, Economics and Innovative Technologies, 2023.
Muhammadjon Sultonov, Bulutli hisoblash va kiberxavfsizlik, Toshkent: Axborot texnologiyalari nashriyoti, 2021.
Shukhrat Rasulov, Ma’lumotlarni himoya qilish texnologiyalari, Toshkent: Fan va Texnologiya, 2020.
General Data Protection Regulation (GDPR), Yevropa Ittifoqi, 2018.
California Consumer Privacy Act (CCPA), AQSh, 2020.
N.Khusanov, “Cloud Security Challenges and Solutions in Uzbekistan”, Central Asian Journal of IT Research, 2022.
A.Karimova, Bulutli xizmatlarda ma’lumot xavfsizligi va monitoring, Toshkent: Texnologik nashr, 2022.
European Union Agency for Cybersecurity (ENISA), Cloud Security Guide, 2021.
R.Ahmed, Artificial Intelligence in Cybersecurity for Cloud Platforms, Springer, 2023.
