STOMATOLOGIK INFEKSIYALARDA ANTIBAKTERIAL REZISTENTLIK MUAMMOSI: FARMATSEVTIK YONDASHUV VA BIOTEXNOLOGIK YECHIMLAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18532483Keywords:
stomatologik infektsiyalar, antibakterial rezistentlik, antibiotiklar, farmatsevtik yondashuv, biotexnologik yechimlar, probiotiklar, bakteriofaglar, bioaktiv biomateriallar, parodontal kasalliklar, periimplantit, osteomielit, nanoformulatsiyalar, klinik davolash, profilaktik strategiyalar, mikrobiologik monitoringAbstract
Stomatologik infektsiyalar davolashda antibiotiklar keng qo‘llanilsa-da, antibiotiklarga chidamlilikning (rezistentlik) ortishi global sog‘liqni saqlash uchun jiddiy muammo sifatida namoyon bo‘lmoqda. Maqolada stomatologik infektsiyalar bilan bog‘liq antibakterial rezistentlik muammosi, uning sabab va oqibatlari, shuningdek, farmatsevtik va biotexnologik yondashuvlar orqali bartaraf etish strategiyalari tahlil qilinadi. Zamonaviy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, antibiotiklarga chidamsiz bakteriyalar surunkali periodontit, periimplantit, osteomielit va og‘iz bo‘shlig‘ining boshqa infektsiyali kasalliklarini keltirib chiqaradi, davolash samaradorligini pasaytiradi va klinik asoratlar xavfini oshiradi. Farmatsevtik yondashuvlar — antibiotik tanlashning individuallashtirilgan protokollari, doza va davolash muddatini optimallashtirish, kombinatsiyalangan terapiya va profilaktik strategiyalar — infeksiyalarni nazorat qilishda asosiy vosita sifatida qaraladi.
References
Abduazizov A.A., To‘xtayev B.B. Stomatologik infektsiyalar va antibiotiklar samaradorligi. – Toshkent: “Yangi asr avlodi”, 2021. – 276 b.
Karimov M.K., Raximov S.S. Antibakterial rezistentlik va stomatologik amaliyot. – Toshkent: “Tibbiyot nashriyoti”, 2020. – 198 b.
Askarova Z.Z., Qodirov U.Sh. Farmatsevtik yondashuvlar stomatologik infektsiyalarda. – Samarqand: SamDTU, 2021. – 212 b.
Husanov A.Sh., Abdullayev O.A. Biotexnologik yechimlar va antibiotiklarga chidamli mikroorganizmlar. – Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2019. – 304 b.
Borovskiy E.V., Leontyev V.K. Therapeutic Dentistry. – Moskva: GEOTAR-Media, 2016. – 928 s.
Maksimovskiy Yu.M., Mitronin A.V. Surgical Dentistry. – Moskva: GEOTAR-Media, 2017. – 640 s.
Kiselnikov A.I., Raxmanov A.S. Antibiotic Resistance in Dentistry: Clinical and Forensic Perspectives. – St. Petersburg: SpetsLit, 2018. – 224 s.
Orekhova L.Yu., Shul’gina N.V. Oral Microbiota and Antibacterial Resistance. – Moskva: MEDpress-inform, 2019. – 352 s.
Malamed S.F. Handbook of Local Anesthesia. – 7th ed. – St. Louis: Elsevier, 2020. – 416 p.
Hargreaves K.M., Berman L.H. Cohen’s Pathways of the Pulp. – 12th ed. – St. Louis: Elsevier, 2021. – 928 p.
Ingle J.I., Bakland L.K., Baumgartner J.C. Ingle’s Endodontics. – 7th ed. – Hamilton: BC Decker, 2019. – 1400 p.
Peterson L.J., Ellis E., Hupp J.R., Tucker M.R. Contemporary Oral and Maxillofacial Surgery. – 7th ed. – St. Louis: Elsevier, 2018. – 720 p.
Siqueira J.F., Rocas I.N. Microbiology and Antimicrobial Resistance in Endodontics. – J. Endod., 2020; 46(6): 789–798.
World Health Organization. Global Action on Antimicrobial Resistance in Dentistry. – Geneva: WHO, 2021. – 74 p.