O‘QUVCHILARNING SPORTGA BO‘LGAN QIZIQISHINI OSHIRISHDA PSIXOLOGIK RAG‘BATLANTIRISH USULLARINING O‘RNI
DOI:
https://doi.org/10.5281/Keywords:
sport motivatsiyasi, psixologik rag‘batlantirish, o‘quvchi, jismoniy tarbiya, ichki motivatsiya, maqtov, muvaffaqiyat hissi, jamoaviy qo‘llab-quvvatlash, sog‘lom turmush tarzi, maktab sport klubi.Abstract
Mazkur tezisda o‘quvchilarning sportga bo‘lgan qiziqishini oshirishda psixologik rag‘batlantirish usullarining pedagogik-psixologik ahamiyati ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Sport faoliyatiga barqaror qiziqish faqat jismoniy mashqlarni bajarish, musobaqalarda qatnashish yoki tashqi nazoratga asoslangan intizom orqali shakllanmaydi; u o‘quvchining ichki motivatsiyasi, o‘z imkoniyatiga ishonchi, muvaffaqiyatni his etishi, jamoada tan olinishi va mashg‘ulot jarayonidan emotsional qoniqish olishi bilan chambarchas bog‘liqdir. Shu sababli jismoniy tarbiya darslari va maktab sport klublarida rag‘batlantirishning maqtov, ijobiy baholash, shaxsiy yutuqni e’tirof etish, kichik maqsadlar qo‘yish, o‘z-o‘zini baholash, jamoaviy qo‘llab-quvvatlash, konstruktiv fikr bildirish, yetakchilik imkoniyatini berish kabi usullaridan tizimli foydalanish muhim hisoblanadi. Tezisda mazkur usullar o‘quvchilarning sportga nisbatan ijobiy munosabatini kuchaytirishi, qatnashuv faolligini oshirishi, muvaffaqiyatsizlikdan qo‘rqish hissini kamaytirishi hamda sog‘lom turmush tarzi ko‘nikmalarining mustahkamlanishiga xizmat qilishi asoslab beriladi. Mavzuning dolzarbligi O‘zbekistonda umumiy o‘rta ta’lim maktablarida jismoniy tarbiya fanini takomillashtirish, maktab sport klublari faoliyatini rivojlantirish va yoshlarni ommaviy sportga keng jalb etish bo‘yicha olib borilayotgan islohotlar bilan belgilanadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2026-yil 24-martdagi O‘RQ-1123-son “Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida”gi Qonuni. - Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 15-noyabrdagi PQ-392-son “Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida jismoniy tarbiya fani o‘qitilishini tubdan takomillashtirish hamda ushbu fan o‘qituvchilarining kasbiy faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. - https://lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. - https://lex.uz.
4. Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 25-oktabrdagi 864-son “O‘quvchi va talaba yoshlar o‘rtasida o‘tkaziladigan respublika sport musobaqalari tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi Qarori. - https://lex.uz.
5. Deci E. L., Ryan R. M. Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. - New York: Plenum Press, 1985. - 371 p.
6. Weinberg R. S., Gould D. Foundations of Sport and Exercise Psychology. - Champaign: Human Kinetics, 2019. - 680 p.
7. Ильин Е. П. Психология спорта. - Санкт-Петербург: Питер, 2012. - 352 с.
8. Абдуллаева Ш. А. Педагогик психология. - Тошкент: Fan va texnologiya, 2018. - 264 б.