MIKROBIOTA-MIYA O‘QI: ICHAK MIKROFLORASI VA INSONNING PSIXO-EMOTSIONAL QAROR QABUL QILISH MEXANIZMLARI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK

Authors

  • Mohigul Jalolova Pedagogika psixologiya va jismoniy madaniyat kafedrasi katta oqituvchisi.
  • Islombek Madaminov Qoʻqon universiteti Andijon filiali Davolash ishi yoʻnalishi 24_04-guruh talabalari
  • Dilxromon Boltaoxunova Qoʻqon universiteti Andijon filiali Davolash ishi yoʻnalishi 24_04-guruh talabalari
  • Erkinoy Xoldarova Qoʻqon universiteti Andijon filiali Davolash ishi yoʻnalishi 24_04-guruh talabalari

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18359481

Keywords:

Mikrobiota-miya o‘qi, ikkinchi miya, neyromediatorlar, serotonin sintezi, psixobiotiklar, kognitiv psixologiya, ichak-miya aloqasi, metabolitlar, xulq-atvor biokimyosi.

Abstract

Ushbu maqolada psixologiyaning eng kam o‘rganilgan yo‘nalishlaridan biri — mikrobiota va miya o‘rtasidagi ikki tomonlama aloqa tizimi tadqiq etiladi. Insonning psixologik holati, xulq-atvori va kognitiv qarorlari faqat markaziy asab tizimi mahsuli bo‘lmay, balki ichak mikrobiotasining biokimyoviy faolligi bilan qanchalik bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda neyromediatorlar (serotonin, dofamin) sintezining 90 foizi ichakda sodir bo‘lishi va ushbu jarayonning depressiya, autizm hamda ijtimoiy adaptatsiyadagi o‘rni yoritiladi. Maqola mikrobiotani modifikatsiya qilish orqali inson psixikasini boshqarishning valeologik va psixologik istiqbollarini ochib beradi.

References

Cryan JF, O'Riordan KJ, Cowan CSM, Sandhu KV, Bastiaanssen TFS, Boehme M, et al. The Microbiota-Gut-Brain Axis. Physiol Rev. 2019;99(4):1877-2013. doi: 10.1152/physrev.00018.2018.

Mayer EA, Nance K, Chen S. The Gut-Brain Axis. Annu Rev Med. 2022;73:439-453. doi: 10.1146/annurev-med-042320-014032.

Valles-Colomer M, Falony G, Darzi Y, Pascual-García A, Kurilshikov A, Saxon-Sanderson LS, et al. The neuroactive potential of the human gut microbiota in quality of life and depression. Nat Microbiol. 2019;4(4):623-632. doi: 10.1038/s41564-018-0337-x.

Dinan TG, Cryan JF. Gut instincts: microbiota as a key regulator of brain development, ageing and neurodegeneration. J Physiol. 2017;595(2):489-503. doi: 10.1113/JP273106.

Morais LH, Schreiber HL, Mazmanian SK. The gut microbiota–brain axis in behaviour and brain disorders. Nat Rev Microbiol. 2021;19(4):241-255. doi: 10.1038/s41579-020-00460-0.

Margolis KG, Cryan JF, Mayer EA. The Microbiota-Gut-Brain Axis: From Motivation to Modulation. Gastroenterology. 2021;160(2):486-501. doi: 10.1053/j.gastro.2020.10.048.

Lynch SV, Pedersen O. The Human Intestinal Microbiome in Health and Disease. N Engl J Med. 2016;375(24):2369-2379. doi: 10.1056/NEJMra1600266.

Downloads

Published

2026-01-23

How to Cite

Jalolova, M., Madaminov, I., Boltaoxunova, D., & Xoldarova, E. (2026). MIKROBIOTA-MIYA O‘QI: ICHAK MIKROFLORASI VA INSONNING PSIXO-EMOTSIONAL QAROR QABUL QILISH MEXANIZMLARI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK. Development of Pedagogical Technologies in Modern Sciences, 5(1), 99-105. https://doi.org/10.5281/zenodo.18359481