BOSHLANG‘ICH SINFLARDA ALOHIDA TA’LIM EHTIYOJLARI BO‘LGAN BOLALARGA YORDAM BERISHDAGI MUAMMOLAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17855816Keywords:
boshlang‘ich ta’lim, alohida ta’lim ehtiyojlari, inklyuziv ta’lim, pedagogik yordam, muammolar, metodik resurslar.Abstract
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflarda alohida ta’lim ehtiyojlari (ATEB) bo‘lgan bolalarga yordam berish jarayonidagi muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, pedagoglarning maxsus tayyorgarligi yetarli emasligi, metodik va resurs yetishmovchiligi, sinflarning ortiqcha to‘ldirilganligi, yordamchi mutaxassislar bilan samarali hamkorlikning sustligi, ota-onalar bilan ishlashdagi kamchiliklar va bolalarning psixologik-xulqiy xususiyatlari ta’lim jarayonining samaradorligini pasaytiradi. Maqolada ushbu muammolarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’limda inklyuziv muhitni takomillashtirish, ATEB bolalarga sifatli pedagogik yordam ko‘rsatish va ularning ijtimoiy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi.
References
Salaуeva M.S., Nurullayeva D.K. Inklyuziv ta’lim sifatini oshirish istiqbollari / “Yangi O‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limning dolzarb muammolari, yechimlari va istiqbollari” Xalqaro ilmiy-amaliy anjumani. – T.: TDPU nashriyoti, 2024. III qism.- B.404-408.
Salaуeva M.S., Raxmonova Z.R. Nogironli bo‘lgan shaxslarning ijtimoiylashuvini ta’minlashning ahamiyati / “Yangi O‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limning dolzarb muammolari, yechimlari va istiqbollari” Xalqaro ilmiy-amaliy anjumani. – T.: TDPU nashriyoti, 2024. III qism.- B.408-412.
Salaуeva M.S., Raxmonova Z.R. Shaxs ruhiy salomatligiga xavf soluvchi omillar / “Yangi O‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limning dolzarb muammolari, yechimlari va istiqbollari” Xalqaro ilmiy-amaliy anjumani. – T.: TDPU nashriyoti, 2024. III qism.- B.411-416.
Salaeva M.S., Djumabayeva M. Psixologlar faoliyatida bolalar salomatligini saqlovchi va shaxsini rivojlantiruvchi raqamli manbalar kolleksiyalarini ishlab chiqish zaruriyati / "Мактабгача таълимда давлат ва нодавлат секторини ривожлантириш: янги шакллар ва таълим мазмуни" мавзусидаги Халқаро онлайн конференция / Низомий номидаги ТДПУ. ˗ Тошкент. 2020 йил 13 май.– Электрон тўплам. - Б.303-305.
Salayeva M.S., Abduhakimova M. (BT S/5 201-guruh) Psixodiagnostik tadqiqotlarni amalga oshirish jarayonidagi muammolar / “XXI аср шахс тараққиёти: муаммо ва ечимлар” мавзусида 1-анъанавий талаба илмий жамияти ТИЖ илмий-амалий конференцияси, Тошкент амалий фанлар университети «Психология» кафедраси 2022 йил 20 декабрь.
Salayeva, M. S., & Abduhakimova, M. (2023). Psixodiagnostik tadqiqotlarni amalga oshirish jarayonidagi muammolar // Results of National Scientific Research International Journal, 2(1). -Pp. 69-79. Retrieved from https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/article/view/1470
Salayeva M.S., Asrorova M.A. Depressiya holatlarida shaxs ruhiyatining buzilishi va xulq-atvorning o‘zgarishi psixologik muammo sifatida / Psixologik xizmatning dolzarb muammolari va ularni yechish yo‘llari ilmiy-amaliy anjuman materiallari to‘plami. O‘zbekistan Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasi. - T.: “QK Akademiyasi”, 2023. - B. 253-256.
Salayeva M. S., Abduhakimova M. Psixodiagnostik tekshiruv jarayoninning muhim jihatlari / Psixologik xizmatning dolzarb muammolari va ularni yechish yo‘llari ilmiy-amaliy anjuman materiallari to‘plami. O‘zbekistan Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasi. - T.: “QK Akademiyasi”, 2023. - B. 211-214.
Salaeva M.S., Luxmanovna N.M. Kichik maktab yoshdagi o’quvchilarni ijtimoiy faolligini rivojlantirish // Scientific Progress Volume 3 ǀ ISSUE 3 ǀ March, 2022. -Pp 380-383. http://www.scientificprogress.uz/storage/app/media/3-3.%20064.%20380-383.pdf
Salaeva M.S., Shoyunusova F.S. Bola shaxsini shakllantirishda ota-onalarning o'rni // Международный научно-образовательный электронный журнал «Образование и наука в XXI веке». Выпуск №24 (том 4) (март, 2022). - C.751-754. https://www.mpcareer.ru/_files/ugd/Март%202022.%20Том%204.pdf
Salaeva M.S., Umirova X.S. Bola tarbiyasida oila va maktabning o'zaro hamkorligi // Problems And Scientific Solutions. - Australia, Melbourne. 2022. – B. 114-123. https://doi.org/10.5281/zenodo.6762226
Salayeva M.S., Raxmonova Z.R. Аsr kasalligi: depressiyaga qarshi qanday kurashish mumkin? / “Yoshlar ta’lim-tarbiyasi jarayonida psixologik еtuk-likni shakllantirish va rivojlantirishning ilmiy-amaliy asoslari” mavzusi-dagi respublika ilmiy-amaliy anjumani materiel-lari. – T.: TDPU, 2023. – B.1121-1124.
Salayeva M.S., Shoyunusova F.S. Psixolog pedagogik jarayondagi ziddiyatli vaziyatlarni hal qiluvchi mediator sifatida / 2-Respublika iqtidorli talabalar ilmiy konferen-siyasi materiallari to‘plami. Toshkent amaliy fanlar universiteti. -B. 174-181.
Salayeva M.S., Raxmonova Z.R. Psixosomatika psixologik muammolarni hal qiluchi yo’nalish sifatida / 2-Respublika iqtidorli talabalar ilmiy konferen-siyasi materiallari to‘plami. Toshkent amaliy fanlar universiteti. -B. 11-15.
Salayeva M.S., Koshnazarova M.A. Shaxs mobilligini shakllantirish pedagogik muammo sifatida // Journal of science-innovative research in Uzbekistan” jurnali. Volume 2, ISSUE 1, ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869. 2024. January. -Pp. 16-25.
Салаева М.С., Шаюнусова Ф.С. Депрессив ҳолатдаги шахсларга психологик ёндашув услублари / “Yoshlar ta’lim-tarbiyasi jarayonida psixologik еtuklikni shakllantirish va rivojlantirishning ilmiy-amaliy asoslari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari. – Toshkent: TDPU, 2023. – B.838-841.
Салаева М.С., Халилова Ш.Т. Ўспиринларда креатив фикрлашни ривожлантиришнинг психологик жиҳатлари / “Психологияни ўқитишда замонавий инновацион ёндашув: психологлар фаолиятини ташкил этишда илғор технологиялар” номли Республика илмий-амалий анжумани мақолалар тўплами. Низомий номидаги ТДПУ “Психология” ўқув-илмий маркази. 2019 йил 24 декабрь. – Б.13-16.
Салаева М.С. Психолог касбий компетентлигини ривожлантириш мазмуни, шакл ва услублари / «Наука, просвещение и культура в системе непрерывного образования: проблемы и решения по реализации государственной программы «Год развития науки, просвещения и цифровой экономики» Материалы научно-практической конференции, посвященной Году внимания и заботы о старшем поколении. Филиал МГУ имени В.М.Ломоносова. 15-16 апреля 2020 года. Том Х. IV часть, 5 секция. –С.118-122.
Салаева М.С. Психолог касбий компетентлигини шакллантириш тамойиллари ва техникалари / "Педагогик инновациялар ва юқори самарадорликка етакловчи таълимий ғоялар" мавзуидаги Республика илмий˗амалий онлайн конференцияси. Сурхондарё ВХТХҚТМОҲМ. ˗Термез. 2020 йил 15 май. – Б.764- 768.
Салаева М.С. Педагогнинг касбий компетентлиги ва профессионализмига психологик ёндашув / “Психология фани ва ёшларнинг ривожланиши” мавзусидаги Халқаро онлайн конференция / “International Psychology Summit” (Халқаро психология САММИТИ). ЎзМУ. 2020 йил 27˗28 июль. – Б.205- 211.
Салаева М.С. Специфика профессиональной деятельности учителя начальных классов / "Мактабгача таълимда оила, мактаб ва ОТМ ҳамкорлиги: муаммо ва ечимлар" мавзусидаги Республика илмий-амалий онлайн конференция / Муқимий номидаги Қўқон давлат педагогика институти. Қўқон - 2020. Электрон тўплам. - Б.169-172.
Салаева М.С., Павлова М.В. Роль арттерапии в образовательном процессе // Международный научно-образовательный электронный журнал «Образование и наука в XXI веке». Выпуск №22 (том 5) (январь, 2022). - C.1099-1103. https://www.mpcareer.ru/_files/ugd/a62191_0b77bb588ae44c41874c43e8211ea9a8.pdf