MAQOM QO‘SHIQCHILIK SAN’ATI YO‘NALISHI VA QADRIYATLAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19564018Keywords:
Maqom, Shashmaqom, o‘zbek maqom qo‘shiqchilik san’ati, mintaqaviy maqom uslublari, Buxoro maqomi, Xorazm maqomi, Farg‘ona-Toshkent maqomi, nomoddiy madaniy meros, YuNESKO, milliy o‘zlik, ma’naviy qadriyatlar, she’riy-musiyqiy uyg‘unlik, modal tuzilmalar, ijro texnikasi, ustoz-shogird an’anasi.Abstract
Ushbu tezis O‘zbek maqom qo‘shiqchilik san’atining yo‘nalishlari va qadriyatlarini chuqur o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda Shashmaqom va mintaqaviy maqom uslublari (Buxoro, Xorazm, Farg‘ona-Toshkent) ning tarixiy rivoji, ijro texnikalari, modal tuzilmalari hamda she’riy-musiyqiy uyg‘unligi tahlil qilinadi. Maqom san’atining YuNESKO tomonidan nomoddiy madaniy meros sifatida tan olinishi, uning milliy o‘zlikni ifodalashi, ma’naviy chuqurligi va ta’limiy ahamiyati zamonaviy jamiyatdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqot maqomning O‘zbekiston madaniyatidagi muhim rolini ta’kidlab, uning saqlanishi va rivojlantirish yo‘llarini ko‘rsatadi.
References
UNESCO. Shashmaqom music. Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, inscribed in 2008 (originally proclaimed in 2003). https://ich.unesco.org/en/RL/shashmaqom-music-00089
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 17-noyabrdagi PQ-3391-son “O‘zbek milliy maqom san’atini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/-3581613
Ayxodjaeva Sh. The Peculiarities of Maqom Art in Uzbekistan // International Journal of Social Science Research and Review, Vol. 6, Issue 11, 2023. http://dx.doi.org/10.47814/ijssrr.v6i11.1780
Xaydarova R. Uzbekistan Maqom Art: Historical Development and Regional Traditions // Modern American Journal of Engineering, Technology, and Innovation, 2025. https://usajournals.org/index.php/2/article/view/495
Rahimova D. The Role of Women Vocalists in Uzbek Traditional Music: A Study of Female Contributions to the Maqom Art of Uzbekistan // World Bulletin of Education and Learning, 2025. https://worldbulletin.org/index.php/1/article/view/187
Saidov K. “Shashmaqom – The Priceless Treasure of World Culture” – Report on UNESCO Activities // European Journal of Arts, 2024. https://ppublishing.org/media/uploads/journals/article/Arts-4_p79-82.pdf
Xoliqnazarov X. Yunus Rajabiy's legacy and the development of Maqom art // Integrum Journal, 2026.
O‘zbek milliy maqom san’ati markazi rasmiy faoliyati va materiallari (Madaniyat vazirligi qoshidagi markaz, 2023–2025 yillardagi hisobot va nashrlar). https://gov.uz/madaniyat/departments/subordinate?active=1486
UNESCO. Honoring the Art of Maqom as a shared musical heritage of the Silk Roads (2nd International Maqom Art Forum, 2024). https://www.unesco.org/en/articles/honoring-art-maqom-shared-musical-heritage-silk-roads