MATEMATIK TAHLIL TARIXI

Authors

  • Oqila Ruziboyeva Qarshi davlat universiteti o’qituvchisi
  • Dilnoza Elmurodova Qarshi davlat universiteti “Matematika va kompyuter ilmlari”
  • Gulshoda Hoshimova Qarshi davlat universiteti “Matematika va kompyuter ilmlari”
  • Oqila Ruziboyeva Qarshi davlat universiteti o’qituvchisi
  • Dilnoza Elmurodova Qarshi davlat universiteti “Matematika va kompyuter ilmlari”
  • Gulshoda Hoshimova Qarshi davlat universiteti “Matematika va kompyuter ilmlari”
  • Oqila Ruziboyeva Qarshi davlat universiteti o’qituvchisi
  • Dilnoza Elmurodova Qarshi davlat universiteti “Matematika va kompyuter ilmlari”
  • Gulshoda Hoshimova Qarshi davlat universiteti “Matematika va kompyuter ilmlari”

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20195945

Keywords:

matematik tahlil, differensial hisob, integral hisob, limit nazariyasi, Nyuton, Leybnits, Koshi, Veyershtrass.

Abstract

Ushbu maqolada matematik tahlil fanining tarixiy rivojlanish bosqichlari yoritilgan. Unda qadimgi Yunon matematikasi, o‘rta asr sharq allomalari hamda XVII asrda Isaac Newton va Gottfried Wilhelm Leibniz tomonidan yaratilgan differensial va integral hisobning shakllanish jarayoni tahlil qilinadi. Shuningdek, XVIII–XIX asrlarda limit nazariyasining rivojlanishi, Augustin-Louis Cauchy, Karl Weierstrass va boshqa olimlarning matematik tahlilni qat’iy ilmiy asosga olib chiqishdagi hissasi ko‘rib chiqiladi. Maqolada zamonaviy davrda matematik tahlilning funksional tahlil, differensial tenglamalar va raqamli tahlil kabi yo‘nalishlarga kengayishi ham yoritilgan.

References

Mirzahmedov, M. M., Qo'ziyev, H. N. (2005). Matematika tarixi. O'zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, Toshkent. 280 b.
Toshpo'latov, S., Xoliqov, A. (2009). Matematik tahlil: nazariya va tarix. Fan nashriyoti, Toshkent. 315 b.
Yusupov, M. A., Nazarov, F. B. (2011). Oliy matematika tarixi va metodologiyasi. TDTU nashriyoti, Toshkent. 260 b.
Hamidov, I. I. (2003). Al-Xorazmiy va matematik tafakkur tarixi. O'zbekiston Fanlar Akademiyasi nashriyoti, Toshkent. 198 b.
Rashidova, D. N., Sobirov, J. R. (2014). Matematika fanining rivojlanish tarixi. Yangi nashr, Toshkent. 344 b.
Karimov, B. X. (2008). Abu Rayhon Beruniy va O'rta Osiyo matematika maktabi. O'zbekiston, Toshkent. 224 b.
Sodiqov, A. S. (2017). Matematik tahlilning asosiy tushunchalari tarixiy rivojlanishida. Toshkent davlat pedagogika universiteti nashriyoti, Toshkent. 187 b.
Boyer, C. B. (1959). The History of the Calculus and Its Conceptual Development. Dover Publications, New York. 368 b.
Kline, M. (1972). Mathematical Thought from Ancient to Modern Times (3 jild). Oxford University Press, New York.
Grabiner, J. V. (1981). The Origins of Cauchy's Rigorous Calculus. MIT Press, Cambridge. 252 b.
Kolmogorov, A. N., Yushkevich, A. P. (tahrir). (1972). Matematika tarixi (3-jild). Nauka, Moskva. (ruscha)
Rashed, R. (1994). The Development of Arabic Mathematics: Between Arithmetic and Algebra. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht. 372 b.

Published

2026-05-15

Issue

Section

Статьи

How to Cite

Ruziboyeva, O., Elmurodova, D., Hoshimova, G., Ruziboyeva, O., Elmurodova, D., Hoshimova, G., Ruziboyeva, O., Elmurodova, D., & Hoshimova, G. (2026). MATEMATIK TAHLIL TARIXI. Academic Research in Modern Science, 5(17), 56-63. https://doi.org/10.5281/zenodo.20195945