VIRTUAL REALLIK (VR 360°) TEXNOLOGIYASI ASOSIDA UNIVERSITETNING MODELI YARATISH

Authors

  • Murodjon Xusenov Buxoro davlat universiteti Axborot tizimlari va raqamli texnologiyalar kafedrasi dotsenti
  • Sabinabonu Ro‘ziyeva Buxoro davlat universitetining “Axborot tizimlari” ta’lim yo‘nalishi magistranti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19721548

Keywords:

VR 360°, raqamli kampus, virtual ta’lim muhiti, immersiv texnologiyalar, fotogrammetriya, gibrid modellashtirish, semantik belgilash, sahna grafigi, interaktiv ssenariylar, foydalanuvchi tajribasi (UX), didaktik dizayn, ta’lim texnologiyalari, navigatsiya tizimi, raqamli transformatsiya, LMS integratsiyasi, virtual laboratoriya, xavfsizlik instruktaji.

Abstract

Mazkur tezisda oliy ta’lim muassasalarida raqamli transformatsiya jarayonida VR 360° texnologiyasi asosida universitetning raqamli modelini yaratishning ilmiy-amaliy asoslari yoritilgan. Tadqiqotda VR 360° yondashuvining an’anaviy vizual vositalarga nisbatan ustunliklari asoslanib, uni ta’lim jarayoni, xizmat ko‘rsatish tizimi va xavfsizlik ssenariylari bilan integratsiyalash muammosi tahlil qilingan. Ishda universitet modeli uch qatlamli arxitektura asosida - vizual-fazoviy, semantik va interaktiv-scenariy qatlamlar ko‘rinishida ishlab chiqilgan. Kontent yaratishda 360° panoramalar va fotogrammetriya asosidagi gibrid yondashuv taklif etilib, u realistik tasvir va didaktik imkoniyatlarni uyg‘unlashtirishga xizmat qiladi. Shuningdek, sahna grafigi, semantik belgilash va foydalanuvchi ssenariylariga asoslangan model orqali VR muhiti ta’limiy komponentga aylantiriladi. Tadqiqotda VR model samaradorligini baholash uchun funksional, didaktik va foydalanish qulayligi ko‘rsatkichlari tizimi ishlab chiqilgan. Natijalar VR 360° texnologiyasi yordamida foydalanuvchilarning navigatsiya samaradorligi, bilimlarni o‘zlashtirish darajasi va amaliy tayyorgarligi oshishini ko‘rsatadi. Taklif etilgan yondashuv universitetlarning raqamli ta’lim muhitini rivojlantirish va innovatsion texnologiyalarni joriy etishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

References

Jerald J. Virtual Reality Technology. Cambridge, MA: MIT Press, 2015. 320 p.

Remondino F., Campana S. (eds.). 3D Recording and Modelling in Archaeology and Cultural Heritage. Oxford: BAR Publishing, 2014. 256 p.

LaViola J. J., Kruijff E., McMahan R. P., Bowman D. A., Poupyrev I. 3D User Interfaces: Theory and Practice. 2nd ed. Boston: Addison-Wesley, 2017. 688 p.

Xudoyberdiyev S. Raqamli ta’lim muhitida o‘qitish metodikasi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. 240 b.

Burdea G. C., Coiffet P. Virtual Reality Technology. 2nd ed. Hoboken: John Wiley and Sons, 2003. 454 p.

Azimov A. Axborot texnologiyalari asosida ta’lim jarayonlarini modellashtirish. Toshkent: O‘zbekiston, 2019. 208 b.

Downloads

Published

2026-04-23

How to Cite

Xusenov, M., & Ro‘ziyeva, S. (2026). VIRTUAL REALLIK (VR 360°) TEXNOLOGIYASI ASOSIDA UNIVERSITETNING MODELI YARATISH. Academic Research in Modern Science, 5(13), 25-29. https://doi.org/10.5281/zenodo.19721548